torsdag 17. november 2022

"Ueinig" RUS

 Det har tatt si tid, men omsider stilte #nnpf opp i ein diskusjon. Joda, dei takka nei først, men stilte opp i NRK sin nye, og såvidt eg kan bedømme, ganske så vellykka serie "Ueinig".

Dagens tema var "rus", og ingen ringare enn #nnpf sin nestleiar, statsadvokat Geir Evanger var den "utskremde" medarbeider.

Fra motsatt side stilte RIO med Kenneth Arctander Johansen, og som programmleiar altså Ingunn Solheim.


Det skulle vise seg å bli eit interessant ordskifte, langt bedre enn frykta, og ikkje den kjeklinga som ein ofte forbinder med polititske duellantar ala "Gro og Kåre", for dei av oss som hugser det. Nåja, i dag ser "Gro og Kåre" rimelig tamt ut, men det er ein annan historie.


Evanger sitt hovedargument for å fortsette straff, er altså den førebyggande biten, det som vert kalla almennpreventive virkemiddel. Med straff forstår vi at det er eit påtenkt onde, som staten påfører enkeltindividet nettopp i den hensikt for at det skal føles ubehagelg. Såleis skal borgarane avstå fra å bryte lova, fordi dei ellers vil få det ubehagleg når følgene av lovbrotet, altså straffa, rammar dei. 


Dette er straffetilhengarane sitt kronargument, det har alltid vore det, og ser ut til å fortsatt være det.
I gamle dagar skulle straff fungere som ein slags hevn ovanfor lovbrytaren, men den tankegang har heldigvis forsvunne meir og meir.

I ein moderne rettsstat ser vi nå tendensar til at straff som førebyggande verkemiddel er på veg ut.
Det er bra.
Det fins sjølvsagt tilfeller der samfunnet må beskyttast mot farlege personar, og at vi av omsyn til den alminnelege borgar må sperre folk inne, men dette høyrer likevel til unntaka. Straff som førebyggande verkemiddel er i det heile ein gammeldags tankegang spør du meg. 

Straff som verkemiddel ovanfor personar som ikkje har gjort noko anna enn å påføre seg sjølv skade er, som Johansen også så korrekt påpeikte, utan verknad og hensikt. Kvifor skal vi vel straffe nokon for å innta ein potensielt farlig substans, om så substansen er legal eller illegal?  Det er 50 år sidan vi slutta å straffe dei som brukte for mykje legale rusmiddel.   
Som påvist i NOU-en "Fra straff til hjelp", så har ikkje straff nokon nevneverdig påverknad i det heile tatt på om folk ruser seg eller ei. 
Tilhengarane av straff påstår at vår "lave" narkotikabruk her i landet er eit bevis på at vi gjer noko rett her i landet, dvs. straff fungerer som forebyggande tiltak. 
Men narkotikabruk har vore forbode i omtrent alle europeiske land, i mange tiår, og det har ikkje redusert bruken. tvert om så har bruk av illegale rusmiddel auka. 

Ikkje berre det at straff ikkje fungerer førebyggande, den er endatil skadeleg.

Dette er det viktige punktet som Evanger og #nnpf ikkje vil innsjå. Vårt samfunns mangeårige jakt på brukarar av andre rusmiddel enn alkohol, har i #nnpf sine auge vore ein suksess, og det har, framleis iflg. Evanger, vore nærast eit MÅL at folk SKAL bli stigmatisert som følge av straff for rusbruk. 
Joda, Evanger og Johansen var einige om at dei tunge rusavhengige skal slippe straff. Berre det er eit kvantesprang innan forbodstilhengarane sin tankegang. Før i tida burde rusavhengige tvingast til avrusing, og nei; Eg tuller ikkje. Vi kan t.d. sjå på diskusjonsprogram fra 1990-talet. Det er ikkje pent å sjå.

Men kvifor skal vi ha eit skille mellom dei "tunge rusavhengige" og "dei andre"? Kor skal skillet gå?
Kor mykje kokain, heroin, amfetamin, hasj, felinsopp, LSD, crack eller diverse legemiddel må ein person ta før ein skal reknast som avhengig, og såleis slipper straff?

Det er det INGEN som har kome med eit svar på enda. Og, skal vi tru diverse oppslag fra politiets evigjamrande gråtekoner, bl.a. fra deira eigen fagforening Politiets Fellesforbund, så er det heller ikkje så lett. Heller ikkje Evanger hadde noko svar på kor skillet skal gå.

Nei, det var akkurat det vi sa fram til AP, SP og FrP stemde ned rusreforma i fjor sommar. ALIKEVEL klarte dei tre nemde parti å surre det til, antaglegvis fordi dei høyrde på nettopp #nnpf

Det provoserte meg imidlertid ikkje så reint lite da Evanger nærast bagatelliserte dette med stigmatiseringa som straff gir, dvs. til dei som ikkje er rusavhengige.

Eg kjente det kokte da. 


"Ærre liksom så nøye da?"



JA. Det er eit digert problem. Det tar livet av oppegåande og heilt friske menneske. Og det er meg f**n totalt uforståeleg at nokon skal forsvare ein politikk som TEK LIVET AV FOLK!!



Eg har sagt det mange ganger før: Dei som argumenterer for straff, må også vite, og forhåpentligvis forstå kva følgjer politikken deira får. Eg har ingen håp om at ekstremistane i #nnpf skal forstå dette, men det er eit håp om at fleire og fleire i Storting og (om tre år) Regjering innser kva følger straff kan få.

Den tek livet av folk, som ikkje har gjort noko anna enn å bruke eit rusmiddel som er langt mindre farleg enn alkohol. 


Vinnar av "duellen" i "Ueinig"? Vel, det er unødvendig å spørre. Johansen var lysår bedre, og lavmålet fra Evanger, bortsett fra dette "Er det et problem?" kom da han antyda at vi skulle sjå bort fra forskninga, og heller "SYNES", dvs. komme med personlige betraktningar. Altså, det er da vi forstå kor feilslått ruspolitikken vår er; Den er basert på kjensler og synsing, istaden for forskning, og nå har altså #nnpf stadfesta det sjølv.

Så mykje for deira bidrag som premissleverandør i narkotikadebatten siste 30 år. Den er altså bygd på antagelsar og personlege meiningar, og ikkje fakta.

Det har eg innsett forlengst, og fleire med meg. Det er snart kun Frp sin vaksenavdeling, moralistane i Krf og (dessverre) regjeringspartiet SP som ikkje har forstått det av dei som tross alt skal bestemme hovedkursen. 


"Ueinig" er oppsummert eit godt konsept, som eg syntes var eit godt tiltak.
Spørsmålet til NRK må jo bli: Kvifor har de ikkje kome på dette før?



Ingen kommentarer:

Legg inn en kommentar