lørdag 22. januar 2022

Sykkelturar 2022

 Dei som kun kjenner meg gjennom twitter og Facebook, trur kanskje at eg er ein levning fra Woodstock som sit inne i min NAV-betalte kjellarleiligheit og røyker hasj heile dagen.

Vel, det stemmer ikkje.

Min store fritidsinteresse er ikkje å diskutere ruspolitikk, men det å trille på sykkel. Jo, eg har MC-lappen også, hadde seriøse planar om å kjøpe slik doning også, men grunna ein solid baksmell på skatten i 2015, samt tragedia som ramma oss den gang, så dala MC-interessa markant.

Den vanlige sykkelinteressa har imidlertid bestått, både som trening for den stadig eldre kroppen, og ikkje minst som ein slags terapi etter det vonde vi har opplevd.

Dei siste åra har eg sett litt utover kommunens grenser ang. sykkelturar. Etter å ha sykla til Skjolden nokre hundre ganger, så må ein vedgå at det ikkje er det mest spennande her i livet. 

Derfor; Her er fire enkle turar som eg kunne tenkt meg til neste år. I fjor oppnådde eg iallfall eitt av måla mine, det var å sykle i 12 timar. Det vart 15, men bagatellar, bagatellar.


Tur 1:



Eg har aldri vore utover mot Framfjord og Arnafjord. Ikkje med bil eingang, og eg har køyrt svært mange avkrokar i dette fylket.
Kvifor eg har lyst å sykle hit?
Jo, fordi eg aldri har vore der vel. Ein tur på  sju-åtte mil totalt, på rasfarlege vegar rett nok, men neppe særleg mykje trafikk. Det må bli i mai/juni eingang. Reknar med at nokre av mine pensjonistvenner blir med.



Tur 2: 


Denne turen krever litt meir planlegging, men vil nok være ein av dei mest minneverdige eg kan tenke meg. Dombås ligg over 600 moh, og vil være det høgaste punktet på turen ned til Åndalsnes ca. 11 mil ned mot kysten. Noko av landets mest spektakulære natur i Romsdalen, og ikkje minst ein fantastisk jernbanetur tilbake på Raumabanen. Denne turen krev at ein kjem seg avgarde heimefra litt tidleg på morgonen slik at vi rekk ettermiddagstoget tilbake til Dombås fra Åndalsnes.
Turen må finne stad i slutten av mai/byrjinga av juni, da fossane er størst og før turisttrafikken gjer dei siste fem mila til eit nervedrama.



Tur 3:


Lom-Sel-Otta-Lom. Ca. 12 mil, og med ein seig bakke opp snarvegen til Sel. Poenget her er å trille på sidevegane, dvs. holde seg unna dei sterkt trafikkerte Europavegane. Eg har sett forholdsvis nøye på kartet, og den einaste staden eg kan risikere litt trafikk vert på brua før Vågå. Kanskje det er gang/sykkelveg der også??
Utpå seinsommaren eingang??


Tur 4


Lom-Juvasshytta. Den hadde eg på lista mi i fjor også, og eg hadde faktisk seriøse planar om å ta denne i byrjinga av september. Så skjedde ulukka i august, og alle planar gjekk skeis.

Men Juvasshytta og vegen opp der ligg nå der enda. Heile turen er ikkje så lang, men det som vert beskreve som landets tøffaste bakke er neppe til å leike seg meg.
Juvasshytta ligg på 1841 moh, og Lom ligg på i underkant av 400 moh.....
Så; kvifor slite seg halvt i hel for å komme opp på høgfjellet?
Jo, fordi vegen er der.
Kun derfor.
I august/september. Da er det kanskje snøfritt. Kanskje. 







lørdag 15. januar 2022

Terrified - filmomtale

 Som meir enn middels filminteressert finn ein stadig nye land å teste ut filmar fra.
Japan og Sør-Korea har vi kjent til lenge. Thailand, Egypt og Polen er nyare bekjentskap, om enn av ymse kvalitet. Eg har sett grøssarar fra Iran, Italia, Spania, India, Pakistan og Bangladesh, men i kveld fikk eg tid til å gløtte gjennom ein fra Argentina, "Terrified" som er den engelske tittelen den har fått på Netflix, org.tittel: Aterrados.
Filmen må som vanleg sjåast med original tale.



Terrified er ein skrekkfilm, som ikkje gir seg ut for å redde verda. Den er lett å samanlikne med blockbusterserien "The Conjuring" eller "Insidious"-filmane.

Handling:
Vi skal til ein forstad til Buenos Aires, der vi treffer ekteparet Clara og Juan. Dei held til i eit heilt gjennonsnitleg (forestiller eg meg) område av byen, med hverken spesielt rike eller fattige i nabolaget.
Det byrjar imidlertid å skje merkverdige ting i huset deira, og ein kveld er Clara sikker på at ho høyrer nokre stemmer nede fra avløpsvasken. Det er som om onde stemmer kviskar at ho må døy. 
Juan, den meir realistiske av dei, avfeier det heile med at det er eit gamalt hus, og dessuten held naboen Walter på med renovering av huset sitt. Han held jo til vegg i vegg, så litt lydar derfra er vel ikkje anna å forvente?
Men det verkar som om Walter bygger om på huset midt på natta, for medan Clara må ta ein nattestur i eit "naudsynt ærend", så fortsett bankinga og underlege lydar. Juan blir irritert, går ut, får ikkje kontakt, og forstår omsider at bankelydane ikkje kjem fra naboen, men fra badet der Clara gikk inn ti minuttar før....

Og enno er vi ikkje kome lenger enn nokre få minutt ut i filmen.

Juan kjem i kontakt med nokre etterforskarar av det paranormale. Det er to eldre herremenn, og ei like gammel dame som undersøker slike fenomen. Det kan være veldig nyttig, for det er ikkje berre Juan som sliter; Også naboen Walter opplever skumle ting, og på andre sida av gata skjer det også ei tragedie som skal sette djupe spor. Der må politimannen Funes hjelpe til.

M.a.o. det vesle nabolaget har fått besøk av noko uforklarleg, skummelt og farleg.



Terrified er kanskje ikkje laga med verdas største budssjett, men har mange fine smågrøssande scener.
Mykje er gamle, kjende triks som høyrer heime i einkvar skrekkfilm, men her er også nokre nye element som puffar opp grøssarstemninga ein smule. 

Fans av dei nemnde The Conjuring og Insidious vil garantert også like denne. Ikkje så mykje effektmakeri, men noko farleg og uforklarleg gøymer seg og ventar på å slå kloa i uforvarande personar som måtte stå i vegen.

Alt i alt må dette seiast å være eit svært positivt møte med argentinsk film. Ja, det blir litt overspeling når Funes får hjerteinfarkt, men totalt sett var filmen ein småguffen opplevelse som absolutt fortjener ein kikk. Det er imidlertid ikkje så lenge att, for Netflix fjerner denne om to veker. Så skal du oppleve grøss fra Sør-Amerika, så bør du kjappe deg litt.

Høgdepunkt: Det som er i skapet og under senga.

Lavmål: Når Funes får alvorlige helseproblem. Slapp av litt da!

Lurde på ein femmar etter den første halvdelen, men det nemnde overspelet trakk ned til ein firar, ein sterk ein sådan. 





søndag 9. januar 2022

"Antlers" - filmomtale

 I fjor høst kom den amerikanske skrekkfilmen "Anters" ut på kino her i alndet. Den fikk eg aldri somla meg til å sjå den gang, men her ein dag dukka den opp på strømmetenesta Disney+, om enn det er ein sjanger ganske så fjernt fra Donald og Mikke som det vel er mogleg å komme.


Antlers er eit overnaturleg horror drama, basert på ein roman, "The quiet boy". Filmen er plassert i byen "Til Nedfalls" oppe i Oregon, USA.


Handling:
Vi møter sjuåringen Aiden som er med pappa på jobb, i eit nedlagt gruvekompleks utanfor ein miserabel liten småby. Landskapet ser ut som det kunne vore i einkvar vestlandsk fjordarm, men livet er ikkje berre enkelt her ute i avkroken av USA.
Pappa Frank er nemleg produsent av methamfetamin, og saman med ein kompis produserer dei dette farlige stoffet inne i gruvene. Brått vert dei merksame på at eit eller anna er kome inn i gruvegangane til dei, kan det være ein bjørn eller noko slikt?

Vi vert så introdusert for 12-åringen Lucas, som viser seg å være Frank sin andre son, og Aiden sin storebror. Mor i familien er long gone død, og med ein amfetaminproduserande far, så er ikkje livet berre enkelt. 
Alt er likevel ikkje som det skal være i heimen til Lucas. Han går omkring på landevegane og samalr opp påkjørte dyrekadaver, set opp feller som smådyra går i, og han tek med seg dei døde dyra....heim. Han slenger desse uappetitlege skrottane opp på det avlåste loftet, der det openbart befinn seg noko som ikkje er heilt friskt.

Etterkvart byrjar Lucas sin lærar å sjå tegn på vanskjøtsel og misbruk hos Lucas, og ho byrjar å engasjere seg i livet hans. Politi og rektor vert kopla inn, og gamle "First Nation"-myter kjem fram i dagen.



I denne nitriste småbyen er det ikkje mykje glede og livslyst å spore. Folketalet går nedover, arbeidsplassane vert stadig færre, og generelt ser framtidsutsiktene mørke ut.
Men dei grå omstenda til tross, så er det unge Lucas som står for eit bittelite lyspunkt. Enda så fælt han må ha det, så viser han ein smule omsorg for sine næraste.

Dei grå dagane, kombinert med urgamal mytologi gir oss ein fiffig skrekkfilm. Nei, det spring ikkje avgarde i stor fart her heller, og noko seier meg at det ikkje har vore verdas største budsjett til rådvelde. Dog; Filmskaparane har fått mykje ut av heller lite. Det er ein ekkel og ufin stemning i store deler av dei 99 minuttane inklusiv rulletekst som Antlers underheld oss.

Så skal du la deg underholde av urinnbyggarmyter og litt kjøtteting, så duger denne fint. Hvis du er av typen som synes Love Actually er verdas beste film; Styr unna. I Antlers er det fint lite som minner det minste om kos eller hygge. 

Høgdepunkt: Myter om overnaturlige vesen er da alltid skøy?

Lavmål: Korleis kan dei lokale styresmaktene la ein 12-åring opebart gå for lut og kaldt vatn i vekes og månadsvis, utan at nokon reagerer?


Fin skrekkunderholdning!





"Mother/Android" - filmomtale

 Ny Netflix film kom ut 7.1.2021, og med eit kjent og kjært tema: Sivilisasjonens undergang.
Eit såkalla post-apokalyptisk drama der maskinene i ein eller annan form har gjort opprør mot oss, herskarane deira. 



Mother/Android har eit såpass kjent navn som Chloe Moretz på rollelista, og ho er med i omtrent kvar ein scene gjennom heile filmen.

Handling:
Det er julekveld, og unge Georgia finn ut at ho er gravid. Noko ho slett ikkje hadde noko ønske om å bli, ho går jo på college og greier. Barnefaren vil ho eigentleg ikkje vite noko særleg av heller, men dei reiser iallfall på julefeste saman med vennene sine, men stussar litt da robot-tjenaren øsnker dei "Happy Halloween" på veg ut døra, noko som indikerer at noko ikkje er heilt som det skal være. 

På festen går det eigentleg ganske så dårleg med det unge paret, men julekvelden tek straks ei ny og dramatisk vending da vennens tjenarrobot brått blir til ei drapsmaskin som kverkar omtrent heile juleselskapet.
Det kunne kanskje vore til å tåle, men det er altså ikkje berre ein robot som byrjar å gå amok; Det er alle. Og det verste av alt; Mobiltelefonane eksploderer og tek livet av dei som brukar dei. 

Det er berre ein ting å gjere; Flykte ut i skogen.

Ni månader seinare treffer vi den høggravide Georgia ute i villmarka, saman med barnefar. Dei har høyrt rykte om at det er mogleg å komme seg til Asia med båt. Aberet er at båten kun tek med seg babyar og mødrene deira, og at havnebyen, Boston, er under beleiring av dei særs menneskelignande robotane. 
Det å komme seg dit vil bli ein svært vanskeleg og farleg reise.

Til alt hell treffer våre heltar på ein avdeling militære der ute i skogen, kanskje dei kan bidra?

Og medan alt dette pågår, så er altså Georgia på nippet til å føde stort sett heile tid.


Temaet om at maskinene overtek verda har vi sett mange, mange ganger. The Matrix, Terminator samt ei rekkje andre filmar har brukt dette tema. Men likevel er det litt meir uvanleg at vi får sjå samfunnet ei tid etter at maskinene har overtatt. Normalt ser vi kanskje berre forspelet og årsakene til at maskinene overtek, men her går vi altså nokre månader etter også.

Mother/Android er ein heilt ok post-apokalyptisk sak, som etterkvart vart meir spennande enn eg trudde til å begynne med. 
Det er ikkje slik at ein sit ytterst på stolkanten, men ein underholdande sak var det til tider. Bl.a. med ein artig vri da Georgia får hjelp ute i skogen. 

Høgdepunkt: Robotane ser kanskje ut som oss, men dei er mannevonde beist, som ikkje nøler med å bruke vold. Gjerne mot fangar som er fastlenka.

Lavmål: Georgia er ikkje akkurat snill og høflig mot barnefaren. Han er tross alt den einaste som viser ein smule omsorg.


Konklusjon: Ok drama, satt i dystert landskap og under enda meir dystre omstende. Chloe Moretz er dessutan ein svært habil skodespelar, det skal ho ha.
Fin underholdning på laurdagskvelden. 






"El Paramo" - filmomtale

 Nyåret har ført med seg meir enn stadige lysare ettermiddager, det har også tatt med seg nye filmar som eg har hatt gleda(?) av å få med meg.
Første film ut i denne omgang er spanske "El Paramo" på Netflix, oversatt til "Ødemarken" på norsk. 



Eit kort blikk på filmplakaten fortel oss eigentleg det meste om kva slags sjanger dette er:
Horror.
Det er godt nok for meg til å ta ein kikk, sjølv om spansk skrekk kanskje ikkje er alle sin kopp te.

"El Paramo" er ganske så ny, i.o.m. at den kom ut nå 6.1.

Handling:
Vi skal til den spanske ødemarka(!) ein gang på 1800-talet. Spania er herja av mange år med krig, og folk flytta gjerne ut fra byane for å leve tryggare og kanskje opparbeide seg eit lite gardsbruk til å leve av.
Midt ute på ei enorm og karrig slette har ein liten familie satt opp småbruket sitt, eit av den heller skrale typen, medan dei prøver så godt dei kan å berge livet ved å dyrke jorda samt oppdrett av kaniner til slakt.
Far i huset er ein kraftkar som vil at sonen må lære seg å bli tøff, slik at han kan klare seg sjølv når foreldra blir borte. Mora, derimot, er av den meir beskyttande typen.
Guten er heilt klart redd og lettskremt av seg, ikkje minst takka være nifse historiar som vert fortalt som ei slags "underholdning" framfor ildstaden og rundt matbordet. 

Så kjem ein båt med ein skamfaren og død mann drivande ned langs elva der dei bur. Ikkje spør korleis det brått kan være ei elv midt ute på sletta, bagatellar, bagatellar. Faren i huset vil gjere den døde den siste æra, og vil frakte liket til byen.
Han skal komme att så fort som mogleg, men dagane vert til veker og månader, og det er kun guten og mora som må klare seg ute i det karrige landskapet.
Mor synker stadig lenger ned i depresjonen og galskapen, og kven veit om ikkje mytene om overnaturlege vesen ute i verda har noko for seg likevel?
Nokre tilbakeblikk gir oss også tegn på at ein av foreldra har litt uønska ballast med seg og...


Det går ikkje akkurat så fort i denne filmen, og med ei rolleliste på fem personar, der kun tre stk. seier noko særleg, så står og fell mykje på stemninga som regissøren klarer å få til.

La det være sagt med ein gang; Dette er langt fra den dårlegaste film eg har sett, men heller ikkje av dei beste. Det er heilt grei skrekkunderholdning i sakte tempo, uten masse blodsprut ala Hollywood sine splatterorgiar. 
Dei få skodespelarane som er med gjer ein svært god jobb, spesielt guten Diego, spelt av ein Asier Flores. Han er verkeleg god.

Så; Kva kan vi samanlikne denne filmen med? Ein dash Antlers kanskje? Dvs. ein slags mytologi om skumle vesen som utgjer ein trussel mot mindreårige?
Ja, det kan passe. 

Personleg syntes eg filmen var heilt ok. Ja, litt småguffen til tider, men sidan det går såpass tregt framover første timen, så vert det til at ein lurer på om det ikkje skjer noko snart. Dei 96 minuttane filmen varer, som er inklusiv rulletekst, er heilt grei underholdning hvis ein er fan av litt meir sære filmar som IKKJE kjem fra Hollywood-fabrikkane.

Høgdepunkt: Utedassar kan være nifse stader å gøyme seg.

Lavmål: Vi kunne hatt med LITT fleire folk.






fredag 7. januar 2022

"Don`t look up" - Filmmelding

 Det er lenge sidan forrige gang eg skreiv om film, men årsaka ligg for det meste i ein skada arm. Har sett lassevis av filmar og ikkje minst seriar sidan ulukka i august. Noko må ein jo finne på for å få dagane til å gå.

I kveld var det altså tid for ein av Netflix sine store hitar, "Don`t look up", ein mørk satirisk komedie, med eit stjernelag av skodespelarar i hovedrollane, og ellers ei rekke kjende fjes i diverse større og mindre rollar.


Filmen har fått mykje omtale etter at Netflix satte den opp på menyen i desember 2021, og har nå segla opp som strømmegigantens tredje mest sette film nokon gang. Det er slett ikkje verst. 
Omtalen har vore polarisert, nokon har likt den veldig bra, andre ganske så dårleg. Mykje tyder vel på kor hen i det politiske landskapet ein måtte befinne seg, og ikkje minst kor opptatt ein måtte være av klimasaka.

Handling:
Astronomstudent Kate Dibiasky (Jennifer Lawrence) oppdager ein ny komet på stjernehimmelen.
Ho vert svært oppglødd over denne storhendinga, og melder fra til sin næraste lærar Randall Mindy (Leonardo DiCaprio). Dei feirar denne storhendinga som akademikarar sikkert gjer, ved å løyse matteoppgåver i form av kor kometen si framtidige bane skal gå. 
Det er neppe noko stor bombe at kometen er på veg mot jorda og vil kollidere med den i løpet av eit halvår. Ikkje berre kollidere; Den er så stor at den kan utslette alt liv på jorda.
Så, kva gjer vi når vi veit at dommedag er på veg?
Jo, vi varslar sjølvsagt regjeringa og ikkje minst presidenten Janie Orlean (Meryl Streep) som her er dum, ufordragleg og sjølvopptatt, akkurat slik USA sin forrige president var. Noko som vel var heile poenget.

Dommedag må holdast hemmeleg nokre veker, grunna mellomvalget som er nært føreståande, men media klarer sjølvsagt å få snusen i kometkollisjonen likevel.
Og kva reaksjonar får vi da?

Det er nettopp det som er det gode ved denne filmen. 

Vi skal ikkje røpe meir av hendingsforløpet her og nå, men det er ikkje mykje tvil om at her kan nokon og einkvar kjenne seg att. 

Satiren ligg tjukk gjennom heile filmen, og dei dryge 130 minuttane som den varer. Parallellen til vår tids klimakrise er openbar, der vi nå i årevis har fått vite kva som er i ferd med å skje, utan at vi er villige til å ta naudsynte grep. 
Her, i denne svarte komedien, tek styresmaktene vitterleg grep, om enn på sitt vis. Dei er så heldige at dei har eit høgst verkeleg problem som krev snarleg handling, i motsetning til oss her ute i realiteten, der det tek lenger tid. Problemstillinga er likevel den samme.

Er det så ein god film?
Absolutt.
Eg er ingen miljøkrigar på noko vis, men synes vi skal lytte til dei som har bedre greie på sitt fag enn oss andre. Dette gjeld uansett kva fagfelt det måtte være snakk om. 
Og i "Don`t look up" må vi innsjå at vi skal høyre på fagfolka, ikkje på populistar, konspiskruer og andre med sine "alternative fakta".


Det er som nemnt eit sant stjernespekter på rollelista. Nokre av dei viktige er nemnt, men vi må også i sær ta med Cate Blanchett som men-eating TV-vertinne. I mindre roller finn vi Ariana Grande som ein slags parodi på seg sjølv, samt at vi får glimt av t.d. Sarah Silverman og Michael Chiklis som Alex Jones-kopi. 
Som ein slags moderne og søkkrik versjon av ein Andy Warhol-kopi finn vi Mark Rylance i toppform, og ellers kryr det som sagt av kjende navn vidare også.


Eg er kjend med at mange har slakta filmens bodskap, men det må være fordi dei ikkje liker å høyre ting som er sanne. Vi står ovanfor ei klimakrise, men er ikkje villige til å ta alle grep som skal til. Hvis ein ikkje liker å høyre det, så vil ein også sterkt mislike denne filmen.
Eg derimot, likte den godt. Skodespelarane er i ultraklassen, handlinga og personane er ubehagleg ekte og bodskapet kan altså ikkje mistolkast.

Til tross for at "Don`t look up" varer i godt over to timar, så er det ikkje ein langtekleg sak. Kunne godt har vore lenger for min del.
Eit godt tips kan være å få med seg rulleteksten.


Høgdepunkt: På slutten, når den amerikanske presidenten skal klappe den søte fuglen.

Lavmål: Tja, var det eigentleg nokon?


Årets første terningkast blir ein knallsterk 





mandag 3. januar 2022

"Gaupne 2030"

 Det er lov å drøyme, og bedrive ei primitiv form for "planlegging" utan tanke på politiske prosessar, budsjett, grunneigarar og infrastruktur ellers.

Så her er det altså, mine fem deler om korleis heimbygda burde være. Og ja, eg tek gjerne imot tips, ros/ris og kva det enn skulle være. 



La oss ta den enklaste først.
Vi kaller den del 1. Det kostar jo nokre kroner, men det burde være politisk evne og vilje til å gjennomføre, og berører eigentleg ikkje så store areal heller. 


Den blålilla streken er ferdigstilling av den fine turstien vi har fått til Marifjøra. Det står att 20 meter, fra informasjonsområdet til brua. Det vil ta ca. to dagar å få dette gjort. Så; Kva venter vi på?

Dei raude prikkane er gatelys. Av ein eller annan grunn har det ikkje vorte prioritert å få satt opp gatelys mellom dei to bruene over Jostedalselva. Det kunne eg, og forhåpentlegvis ein del andre, godt tenkt oss å få på plass. 


Del 2: 
Adskillig meir omfattande, iallfall hvis ein skulle ha heile "prosjektet" på plass. Eg anser eigentleg ikkje dette som realistisk, men det er eit stort MEN.



Dei raude prikkane er fortsatt gatelys, denne gang fra gamle Røneid Bru, og fram til avkøyringa til Røneidsvegen. Eigentleg er dette berre ei forlenging av gatelysrekka fra "Nyebrua".
Om det er mogleg å få til? Heile strekninga med gatelys er ca. halvannan km, og eg er ikkje så dum at eg trur dette er gratis. Det hadde iallfall vore fint å få lys på strekninga.

Den lilla streken på Gaupnesida er eit ønske om oppgradert og kommunal veg fra krysset ved Gaupne Barnehage, og fram ca. tre (?) km. til vår tredje, og nyaste bru over Jostedøla. Denne brua vart satt opp i samband med anleggsutbygginga på 1980-talet, og er eigentleg i lite bruk. 
Vegen er i dag privat, og ikkje open for almen motorferdsel. Årsaka til at kommunen burde oppgradert og overtatt ansvaret av denne vegstrekninga ligg i beredskapshensyn. Seinast i vinter såg vi kva krefter det kan være i Jostedøla når isen går, og det så korkar seg. "Nyebrui" er over 50 år gamal, er låg, og med dei klimaendringar som vi kan forvente, neppe så holdbar som vi skulle ønske og like. Det er i dette området ein evt. (enda større)ispropp kan komme, og med dei rette tilhøva på plass, så er eg faktisk ein smule bekymra for heile brua. Derfor; Oppgrader den nemnde vegen, da brua fra 1980-talet er langt tryggare for isgang.
Om det er realistisk å få dette til? 
Ikkje på kort sikt. Dette vil medføre endringar i planverk, og involvering av grunneigarar i aust og vest, men igjen: Av beredskapshensyn. Dessuten burde Røneid Bru, fra 1907, vorte omgjort til gang/sykkel veg. 


Del 3:

Vi går ned mot fjorden og Engjadalselva. Her er det gjort mykje fint dei siste åra, bl.a. er det laga ein fin turveg langs elva, fra Luster Energi og ned mot elveosen. Det einaste minuset er det nye store kloakkanlegget som til tider stinkar ganske brutalt, men bortsett fra det er det overraskande hyggeleg å gå her.
Da må vi utvide ein smule. Og her er korleis vi skal gjere det. 



Del 3 krev heller ikkje noko store summar å få på plass. Nei, eg veit det er ikkje gratis, men dersom eg vinn nokre hundre millionar i Vikinglotto, så skal eg sponse halvparten. Minst.
Alle dei lilla strekane er eigentleg berre enten nye gangvegar, forlenging av eksisterande, eller renovering av gamle.
Den vesle krøllen oppe rundt Luster energi er for å få ein tursti heilt opp til vegen. I dag stoppar turstien i "ingenmannsland". Så, ein liten ekstrakrøll og nytt stikryss opp mot Rådhusvegen. Meir om dette området seinare. 
I dag er det ikkje spesielt fint å være fotgjengar langs FV 55 fra Tvingeborgneset. Derfor kan vi nytte eksisterande undergang like ved krysset FV55/Sandvikvegen. På nedsida av vegen, dvs. mot elva, kan det såleis lagast ein enkel tursti. Vi kan endatil slå to sluger i eitt smekk ved å ta massar fra elva og nytte til stibygging. Ei enkel kanalisering, slik at nausttomtane lenger oppe kan brukast. Det er vel 50-60 år sidan sist... Men i hovedsak altså ein enkel tursti til fotgjengarane, slik at ein slepp å krysse og gå langs FV 55. Det blir ein fin rundtur.
Den siste streken på bildet, mellom Sandvikvegen og FV 55, er for å binde saman gang/sykkelvegen med naturstien langs Engjadalselva. Denne naturstien er blitt veldig populær, og med dei skisserte løysingane på plass, så får vi eit samanhengande stinett av variert kvalitet. Det gjekk forresten ein anleggsveg her før i tida, i høve bygginga av "Nyevegen" på 1960-talet. Det er nokre år sidan siste bil køyrde der dog.


Del 4.
Da byrjar vi å snakke litt meir kostnader, men kanhende er noko av dette rett rundt hjørnet?
Vi snakkar iallfall om den såkalla "Sentrumsopprustninga" langs Øyagatas fremste deler. 


Dei raude prikkane er dei før nemnde gatelysa på Røneid. Den lilla streken langs Øyagata og Gardavegen er fortau. Vi har fortau fram til ungdomshuset, og eg veit ikkje kvifor det aldri vart bygd lengre framover, men det er på høg tid å få dette til. På kva side av vegen eit fortau skal gå, får andre finne ut av. 
Den siste lilla biten er som vi ser fra krysset Øyagata/Gardavegen og over Røneid bru. 
Brua burde vore stengt for motorisert ferdsel for mange år sidan, men sidan vi i realiteten kun har ei anna bru som er open for almen ferdsel, så får det vel bli slik nokre år til.
Og det er enda ein grunn til at vegen og brua omhandla under del 2 burde vore oppgradert og i kommunalt eige. Røneid bru er i forbausande mykje bruk av bilar, enda så smal ho er. Maks vekt er no usle to tonn, noko som gjer at t.d. ein Tesla S ikkje krysse ho. Så altså: Steng brua for motoriserte køyretøy, og gjer det om til ein kort gang/sykkelveg fra Røneidsida og bort til Øyagata/Gardavegen.

Eg ser på dette som eit overkommeleg tiltak å få på plass.


Del 5:
Eg har spart det beste til slutt. 
Men det er så omfattande, så dyrt og så lite realistisk at eg neppe kjem til å oppleve det i mi levetid. Det er da lov å fantasere litt?
Det er vårt såkalla "sentrum", og så får eg heller leve med at det sikkert er ein og anna grunneigar som er uenig. Det lever eg godt med. Skal alle være enige, så vert det stusselig. 


Masse fargar, strekar og forvirrande rot? Joda, men eg har ein plan....
Lilla strekar er framleis nye gang og sykkelvegar. Stipla linjer er sti. Ei vidareføring av gangvegen fra Sandvik, forbi Pyramiden, "grusbana" og til "Nyebrui". 

Lysegrøne områder er nye grøntareal. Og da vil vi sjå at vi sperrar to vegar inn på uteområdet til Gaupne skule. I dag kan bilar køyre rett over plassen, i teorien fra fire(!!) forskjellige vegar. Det er ikkje til å tru at kommunen kan godta dette. Er det verkeleg viktigare å frakte varer lettvint enn skulebornas tryggleik? Med dette grepet stenger vi to innfartsvegar, og lar det kun bli att gang/sykkelveg over skulen. Gjer dette no, Luster kommune. FØR ulukka skjer. 
Andre grønne områder er mellom Byggevareavdeling og FV55, samt noværande innkøyring til Prix/Rådhuset. 
Byggvaren og Prix skal nemleg snu seg mot Pyramiden slik at vi får ei ordentleg torgløysing her. Noværande uteareal kan flyttast til parkeringsplassen som er rutemerka. Varer kan hentast/leverast på ny vegstubb mellom nytt grøntareal, og eksisterande. Sjå dei svarte strekane. 

For svarte strekar er nye vegar/areal til bilar. Eg vil ha ny avkøyring fra FV55, og gangvegen fra Sandvik kan gå i undergang her. Dette av trafikktryggleiken. Eg har skissert det som lilla prikker, som også viser dei eksisterande undergangane vi alt har. 
 

Ny avkøyring fra FV 55 til "Sentrum" medfører at vi stenger den noværande, og gjer denne om til grønt areal med gangveg og gangfelt over FV 55 til stien som kjem opp langs Engjadalselva. Igjen; Samaknyting av sti/gangveg. 

Ny innkøyring til Rådhuset, omlag der det var busstopp ein kort periode, og der vi kan svinge av til Gaupnetunet på motsatt side av Rådhusvegen. Vi får altså eit nytt X-kryss her.
Og mellom Gaupnetunet og gangvegen til Sandvik er det nytt areal, med grøne prikkar. Dette kan altså bli ein ladepark til elbilar. Allereie no ser vi ladekøar, og framleis er under 20% av bilparken elektrifisert. Kva slags ladarar? Ikkje enten eller, men både og. Vi må ha destinasjonsladarar og hurtig/lynladarar. 
Eg har laga samme grønne prikkar på nedsida av FV55. Dette området er i dag til lite nytte, unnateke noko tivoli og sirkus ein gang i blant. Mitt forslag er også her: Ladepark til elbilar, evt. storbilparkering, med nytt anlegg for sjåførane til å ta morgonstellet. 
Kven som skal drifte ladarane, er ikkje mitt problem, men eg peiker gjerne på det faktum at det fins ingen Tesla Superladarar på dei 34 mila mellom Voss og Dombås, dersom ein køyrer Vikafjellet....

Så her er ei utfordring til Luster Kommune; Få på plass ein stor ladepark, jo før jo heller. Om det er i regi av Tesla eller nokon andre er likegyldig for meg, mange destinasjonsladarar er uansett ein forholdsvis kurant affære. Dessutan, vi bur i ein av landets store kraftkommunar. Vi har til og med eige energiselskap i dette området!


Vi nærmar oss slutten nå;
Kva med den gamle gymsalen, som eg har kryssa grått over? Jo, der skal vi ha det nye Fleirbrukshuset vårt. Til kultur og idrett, samt som forsamlinghus for dei som treng det, gjerne også med eit såkalla "livsynsnøytralt hus" som eg  SVÆRT gjerne vil ha på plass. Helst for sju år sidan....

Og til sist; Kva står den store H`en for?
Det er området for nytt helse og omsorgsenter. På EI flate.


So, there you have it.


Send gjerne konstruktive tilbakemelding, og innspel. Det er alltid lov å leike seg litt. Som sagt trur eg vel at svært få av desse ideane vert satt ut i livet så lenge eg går omkring på planeten.