fredag 15. januar 2021

"1917" - Filmomtale

 Bedre seint enn aldri. Nesten to timar drama fra første verdskrig, omsider fikk eg somla meg til å sjå den britiske storfilmen 1917.
Laga i 2019, og kan finnast på noko så enkelt som TV2Sumo i dag.


Alle har sett filmar med handling fra andre verdskrig, men dei færraste av oss har vel eigentleg noko særleg kjennskap til den første store krigen, no over 100 år seinare.
Imidlertid har vi fått viktige bidrag seinare år, bl.a. i form av Peter Jacksons "They shall not grow old", og dersom du vil vite litt meir om denne meiningslause skyttergravskrigen, så kan den franske TV-serien "Apokalypse; 1. verdenskrig" anbefalast. Den er i fem delar, og ligg ute på NRK sine nettsider.

Men tilbake til 1917, filmen altså.

Handling:
To unge soldatar, visekorporalar no less, vert henta inn av ein britisk general. Den eine av dei to er flink til å lese kart, og nå må han og kameraten utføre eit svært viktig oppdrag. Dei må nemleg varsle ein oberst om at avdelinga hans for all del ikkje må angripe til tidlegare angitt stad og tidspunkt, da det heile er ei felle som tyskarane har laga. Hvis dei ikkje får gitt beskjeden i tide, så risikerer dei at heile avdelinga på 1600 mann går tapt, deriblant kartlesarens bror.
Dei to unge soldatane har såleis eit stor og viktig oppgåve føre seg.

Med papir og kart på plass begir dei seg ut på den mildt sagt farlege ferda. Dei må gå igjennom nærast uutholdlege prøvelsar, i form av miner, underjordiske eksplosjoner, tyske soldatar, rotter, og ikkje minst; Eit totalt øydelagt landskap, overstrødd med ihelrivne soldatar og dyr, eit sant "hell of the north".


Det skal ikkje seiast om oppdraget vert utført her og nå, men det som vi derimot MÅ nevne er filminga.
Den er superb.
LAAAAAAANGE takningar, slik at det ser ut som heile filmen går i kun to deler, med samanhengande filming heile tida. 
Kontrasten fra opningsscena, der vår eine visekorporal nyter ei fredleg stund, og fram til dei eine pausa i kameraføringa som er registrerbar, ein time seinare, er noko av det beste eg har sett på film.
Rett og slett briljant laga.

1. verdskrig må ha vore eit sant mareritt for dei mange ungdommane som vart sendt ut som kanonføde. Gamaldagse taktikkar mot moderne våpen medførte eit ufatteleg blodbad. I over fire år låg millionar av menn og skaut på kvarandre i skyttargravene i Nord-Frankrike og Belgia, under tilhøve som vi ikkje hadde satt husdyr inn i nå til dags.
1917 skildrar på ein heilt unik måte kor ille dette må ha vore, klaustrofobisk, blodig, meiningslaus krig.

Nesten to timar lang altså, men dette er ein av dei desidert beste krigsfilmar eg har sett. Eit must for einkvar filmnerd.





Ingen kommentarer:

Legg inn en kommentar