tirsdag 19. juli 2016

Fortunsdalen på sykkel, iallfall eit stykke.

Lengst inne i kommunen har vi eit av landets villaste dalføre. Dette er ein av dei mange portane til Breheimen og Jotunheimen, men er liksom litt meir anonym enn mange andre slike portar.
Kanskje fordi vegen innover er litt spesiell, og fordi denne vegen ikkje er open for allmenn ferdsel meir enn nokre veker om sommaren?

Fortunsdalen har dermed ikkje så mykje trafikk, og det gjer heile dalføret ypperleg til.... ja nettopp: Sykkelturar. Da er det heller ikkje noko ulempe at det ikkje er så mange folk som bur her. Jo mindre trafikk, jo bedre.

Det er asfaltert veg fram til Bjørk, men vi kan sykle mykje lenger, hvis vi gidd og har utstyr til det.
"Utstyr" betyr anan type sykkel enn landevegsracer, fortrinnsvis terreng eller cross.

I vår har eg hatt to turar innover her, dvs. noko lenger enn til Bjørk, som jo er den normale snuplassen dersom vi er nokre fleire som trillar i lag.
Den første turen tok eg i midten av april, på ein fin og varm vårdag. Var først frammi Mørkridsdalen, så langt som eg i det heile teke kunne komme på to hjul, og det var dessverre ikkje så veldig langt. Berre eit par kilometer forbi Moen, der som asfalten sluttar i det dalføret... Der går det rett over i sti for fotturistar, og ein kan rett og slett ikkje sykle lenger. Dumt.
Det vart litt kort, så eg fant ut at ein tur inn Fortunsdalen passa inn i tidsskjemaet.
Litt bunkring på det lokale S-laget, og så trille det roleg innover. Forbi Bjørk, over brua, og inn på grusvegen. Her har eg køyrt med bil berre eit par ganger tidlegare, så dette med lokalkunnskap er som blåst.
Det er forøvrig høve til å ta av ein grusveg rett før brua også, da havnar ein på vegen opp mot Ormelid og Svensøy. Trur sanneleg eg skal ta meg ein tur dit ein gang også.

Den aktuelle vegen fører som kjent heilt inn til Nørdstedalsseter og vart, såvidt meg bekjent, bygd under anleggsperioden der på 1950-talet. Det er ein makelaus veg til tider, sjølv om det no har vokse opp så mykje skog at dei mest spektakulære utsyna dessverre vert litt gøymt bort.
Fra Bjørk og innover eit par kilometer var det fint å sykle. Denne vegen er nytta dagleg, for her ligg det eit bruk eller to som heiter Øyane iflg. kartet. Er lite kjent her.

Det er først rett etter avkøyringa til desse gardsbruka at vegen får ein vesentleg anna standard, og går over til anleggsveg med mindre bruk og vedlikehald.
Her finn ein også dette skiltet:


Som ein ser er vegen heller uegna for racersykkel, men på cross går det heilt fint, iallfall oppover. Ein må ta det ein smule meir med ro i unnabakken, men det var heilt problemfritt. Når eg var der i april, så var det framleis mykje snø i høgfjellet, og det rant vatn overalt. Forbi skiltet som ein ser over, var det eigentleg berre til å følge godt med på om det skulle komme ras, for da var det nok berre til å sykle som ville helsike derfra. Såg nesten meir på fjellsidene enn på vegen.
Men naturen er eineståande.Smalare og smalare blir det, og medan ein sjølv er nede på ca. 100 m.o.h. så er fjella godt over 1000 meter høgare, nesten rett opp. Ikkje rart det er satt ut advarsel om ras nei.
Eg sykla ikkje så langt opover dalen denne fine vårdagen i april. Årsaka var rett og slett: Tok ikkje sjansen. Dessutan var sikkert vegen stengt av snø ikkje så mykje lenger oppi likevel.

Tok ein kjapp stopp på ein plass som såg så nokolunde rassikker ut, tok nokre bilder og ei cola, og trilla nedatt så fort som eg torde. Traff sjølvsagt ikkje ein einaste bil.


Hit, men ikkje lenger. Og sjølv om det høyres utruleg ut for alle som ikkje er lokalkjende: Vegen fortset lengst inne i dalbotn som vi ser i bakgrunnen.

Eg måtte sjølvsagt ta litt bilder nedover dalen også:

Det ser ikkje så bratt ut på bildet, og det var det da heller ikkje. Gikk heilt fint. Det er betydleg verre lenger innover dalen.



På veg heimatt køyrde eg som vanleg utanfor Gullringtunnellen. Ser ikkje hensikta med å trille igjennom halvannan km. fjell, når ein har ein fiks ferdig bilfri og naturskjønn veg ute i naturen.
Big Deal om ein brukar 20 sekundar ekstra. Denne dagen var det så fint at eg berre MÅTTE stoppe å ta eit bilde her:




Det vart altså til at eg måtte snu ca. fire km. fra Bjørk ved dette høvet, men turen gav meirsmak, og i slutten av mai baud høvet seg att. Nå var vegen adskillig tryggare å køyre, det rant mykje mindre vatn i fjellsidene, og eg traff endatil folk som hadde vedlikehald på vegen, det var veldig bra. Kanskje dei var på oppdrag fra Hydro som jo har store kraftanlegg langt inni fjellheimen?

Turen gikk greit forbi husa på Øyane, og eg trilla enkelt forbi der eg hadde stoppa nokre veker før.
Men så byrja det å bratte til skikkeleg. Lengst inni Øyabotn, der ein ikkje skulle tru at det var mogleg å bygge ein veg i det heile teke, er det einsskilde svært bratte parti, hugsar spesielt den første hårnålssvingen. Her stig det 110 høgdemeter på berre 800 meter sykling, og med landevegsutveksling på crossdoningen, og anleggsveg beståande av grus og pukk, så var det ei skikkeleg utfordring. Men opp kom eg denne gang også. Det er berre snakk om å tåle å lide ein smule. Det er utruleg kva ein kan få seg til å gjere når ein ikkje får betalt for det.
Denne heller brutale stigninga gikk mellom dei fire første hårnålssvingane. Vegen ligg nå høgt oppe i ei bratt fjellside, og på den neste kilometeren steig det ikkje meir enn 90 høgdemeter. Eg var komen heilt opp mot Bakligjelet, med eit aldeles utruleg utsyn nedover mot vegen der eg hadde snirkla meg opp nokre minuttar tidlegare. Juvet her er som i eit eventyr. Ramlar ein utfor kan ein tenke mykje før ein landar, så høgt er det. Den tyngste biten var nå unnagjort, men dessverre hadde eg ikkje tid til å sykle lenger, i det minste trudde eg ikkje det. Angra i etterid, for sjølvsagt kunne eg trilla litt til, men det hadde allereie vore ei ganske tøff økt, 44 km. hadde eg sykla utan stopp, derav dei siste sju på dårlegare og dårlegare grusveg, og dei siste to kilometrane med over 10% stigning i snitt.

Det var berre å bite i det sure eplet; Dvs. snu. Eg hadde komen halvveges til Nørdstedalsseter fra Fortun, og skulle gjerne ha trilla lenger.

Sjølvsagt hadde eg medvind heim att, så da fekk eg tid til ein svipp fram til Ryfossen som rant flaumstor ned fjellsida.
Vi lever i ei naturperle.

Her er brua på Bjørk. Det naturlege vendepunkt for einkvar landevegsssyklist som er på tur innover Fortunsdalen. Men dersom ein snur her, så går ein altså glipp av noko av landets mest spektakulære natur. Det er ikkje lett å skildre kva ein går glipp av, men eg anbefaler på det sterkaste å sykle vidare innover, gjerne heilt til Nørdstedalsseter. 





Måtte berre ta ein liten fotostopp....




Der nede er vegen som ein må komme seg opp. Slitsomt, men verdt det.


Rekkverket kan ikkje seiast å heve naturopplevinga, men det har nok sin misjon på denne staden. Hoi, kor høgt det er ned her!




Hit, men ikkje lenger. Vi ser Bakligjelet, og ja: Vegen fortset oppe til venstre. Hadde neppe blitt bygd i dag.



Og så må eg berre ha med eit bilde av Ryfossen denne dagen. Det ligg inne søknad om utbygging av denne. For naturopplevinga sin del, så får vi håpe elva får renne slik som dette.


Kunne godt ha tenkt meg å sykla heilt inn til Nørdstedalseter, men da må ein opp enda nokre høgdemeter til, da sjølve hytta ligg på over 900 m.o.h. Hadde vore moro å prøve, men nå er det vel litt meir bilar innover, så da må ein ta det enda meir med ro, iallfall nedover.










Ingen kommentarer:

Legg inn en kommentar