fredag 26. august 2022

Strøm

Oppdatert 15.9.2022: 

Jaja, da vart det tilbud om fastpris på straumkundane i Luster. Som så mange andre har eg sjølvsagt takka ja til dette gode tilbodet, det er ikkje mogleg å sei nei. 
Det medførte dessverre at eg måtte avbestille solcelleanlegget mitt, da det ikkje lenger ville være særleg lønnsomt å installere. På den positive sida, får vi håpe at slike anlegg vert bedre og billigare med åra. 

Såklart ein straumpris på kr. 62,5 øre pr. kw er bra i desse tider. Det er ein eventyrleg god pris, som  store deler av landets befolkning berre kan drøyme om.

Men eg har tenkt litt; Er dette verkeleg så smart i lengda??

Joda, kommunen skal være innbyggarane sine tjenarar og tilretteleggarar, og sjølvsagt er det makelaust flott for oss som bur her.
Dog: Det er ikkje råd å komme vekk fra tanken om at dette var litt snargjort. Det vil garantert gi vann på mølla til dei som hevdar at kraftinntektene må fordelast meir rettvist (etter deira syn). Sjølv meiner eg at vi såvisst kan ha billig straum i ein slik kraftkommune, men kva eg måtte meine er det nok ingen som bryr seg om på Storting og i departement. 

Straumstøtta fra staten er god, om enn den gir seg merkverdige utslag slik som i vårt tilfelle, der vi, som har fastpris fra i fjor, kan TJENE, på å bruke ekstra mykje straum nå i oktober. Det er jo heilt absurd. Nå har ikkje eg tenkt å la alle vindauge stå opne med varmepumpa på full guffe, og eg vasker heller ikkje opp ein og ein sokk, slik som ein luring ned på sørvestlandet stod fram i avisa og ville gjere. 

Men eg gidd iallfall ikkje fryse heller, og med alle panelovnar forlengst ute av huset, og garasjen tom for ved enn så lenge, så får heller varmepumpa gå ein time for dagen. 


Eg lurer meg på om Luster kommune kunne vore bedre tjent med å la straumstøta fra staten være god nok, og heller gå inn med lokale støtteordningar til t.d. solcelle og vindmølleanlegg, både private og bedrifter. Ja, eg veit at Enova har slike allereie, men dei ordningane er faktisk ikkje så innmari gode. Av mitt planlagde anlegg til ca. 230 000,- så ville eg få ca. 25 000,- fra Enova, og det er ikkje all verda.

Dessuten bør nå kommunen gå i føraarsetet og installere solcelleanlegg på fleire kommunale bygg, t.d. Rådhuset. Nei, det er ikkje mange minuttar med sol der 20. desember, men det vil uansett være ei investering for framtida.
Ellers, i min planlagde ladepark med destinasjonslading for elbilar (hø-hø) nede ved Gaupnetunet eller på "Sirkusplassen", så bør vi også få solceller på taka som bør byggast over dei ladande bilane. For ikkje å snakke om ei vindmølle eller to nedanfor Fylkesvegen, der det jo bles ein dritkald vind fra oktober til mars. Den vinden må da kunne utnyttast på eit slags vis?


Vel, solcelleanlegget mitt måtte vente, så da får eg berre håpe på bedre tider for dei av oss som vil lage noko straum sjølve. Prisen som Luster kommune kunne tilby, var altså for god til å takke nei til. Så får vi sjå da, om ikkje dette gode tilbodet blir enda ei spikar i kista til dei "søkkrike" kraftkommunae. Det er nok av dei som ergrar seg grønn over det godet som vi her i Luster fikk nå.

*********************************************************



Nei, det er ikkje snakk om å strømme musikk eller film. Som er to av mine interesser her i livet.

Nei, nå gjelder det noko mykje viktigare for mange av oss, nemleg elektrisk kraft.

Prisen går mot nye høgder, solcelleutbyggarane melder om køar til utpå nyåret, og rop om auka utbygging av vasskraft, vindkraft og endatil nyvinninga atomkraft blir seriøst diskutert.
Personleg meiner eg vi burde snakke mykje meir om atomkraft, som eit svært gunstig og seriøst alternativ til vasskraft, solenergi, bølgekraft og ikkje minst vindmøller, men det er nå meg da.
Det ser dessverre ut til at det ikkje er politisk evne eller vilje til å ta opp dette kontroversielle temaet på riksplan.

Men eg skal ikkje la det gå for mykje ut på nasjonalt nivå i kveld. 
Vi har jo ei regjering som tek heile landet i bruk, og til alt hell er det oss, vanlige folk, sin tur nå. derfor følger dei sikkert nøye med, og vurderer fortløpande....
Dette høyres jo fint ut, men handling er likevel bedre enn flosklar.
Vi kan vel knapt forvente anna fra den kanten.

Men lokalt kan vi kanskje få til noko?

I dagens lokalavis fant eg fram noko om strømprisen. Ganske så interessant var det også.

Prisen går til himmels, og til tross for at regjeringa fekk somla seg å komme med støtteordningar til private, så løyser ikkje det problemet for "vanlige folk" på sikt.

Kva kan vi i Luster gjere?

La oss sjå først på kva prisar på strøm vi har nå i vår sone.



I morgon ser vi altså ein topp på 6,46 kr. pr. kwt.
Dette er noko som ingen kunne sett føre seg for eit år sidan.
I fjor på denne tid tegna eg til alt hell fastpris på 90 øre pr. kwt. noko som ikkje var spesielt gunstig i august 2021. Vi hadde til alt hell flaks med den, for å sei det slik.

Uansett kor mykje staten gir oss i strømstøtte, så vil det for "vanlige folk" bli ein heftig vinter.

Derfor er det interessant at i to andre Sognekommunar, så tilbyr kommunen strøm til sine innbyggarar til konsesjonspris. Årdal kommune tilbyr 80 øre pr. kwt, og i Aurland, ein stor kraftkommune, tilbyr heilt ned på 40 øre pr. kwt.




    Det er på høg tid at Luster kommune får på plass det samme tilbodet til sine innbyggarar. Vi bur i ein stor kraftkommune, med Leirdøla, Fortunsanlegget og Jostedalsanlegget som døme på det. I tillegg har det poppa opp med ei rekke småkraftverk, samt det lokale energiverket sitt anlegg i Dalsdalen.
Det er definitivt ikkje kraftmangel her.

Og som ikkje det var mykje kraftproduksjon her i kommunen, så har vi også eit eige energiselskap.
Luster Energi har eg stor sans for. dei har klart seg som ein liten kraftprodusent i ein marknad der dei store sluker dei små før frokost. Det er Luster Energi til stor ære at dei har klart å bestå som lokal hjørnesteinsbedrift, for eg kjenner meg rimeleg sikker på at det ikkje har mangla på friarar som vil ha dei med i portefølgen sin.

Det beste med Luster energi er altså den lokale eigarskapen. Det kryr av mange små andelseigarar, men dei også dei klart to største er lokale.


Som vi ser; Det burde ikkje stå på den lokale tilhørigheita iallfall.


Men ikkje nok med det: Luster kommune og Luster energi er også eigarar i Sognekraft. Ja, faktisk eig kommunen og energiverket ein ganske betydleg eigarandel i Sognekraft, ca. 20%



Kva er så poenget med å vise dette?
Jo, det er for å klargjere at både Luster Energi og Luster kommune har gode og store eigenandelar i det som unektleg må være ein lukrativ bransje nå for tida.

Og eg vil derfor stekt oppfordre Luster kommune til å tilby sine innbyggarar konsesjonskraft, på samme måte som i Årdal og Aurland. Det treng ikkje være på 40 øre, eg kjenner meg rimeleg sikker på at lustringane hadde inngått langvarige fastprisavtaler på ei krone pr. kwh hvis dei hadde fått tilbod om det i dag.

Eg veit at dette har vore diskutert i dei politiske partia her lokalt. Så derfor; Kva venter de på?

Det er NÅ de må vise handlekraft. Alle kommunar kan styre i medgangstider og dytte dei upopulære vedtaka framfor seg. Men med dette grepet vil de gjere oss, dvs. innbyggarane i Luster, ei kjempeteneste og de vil garantert få masse goodwill i retur. 

Ok, eg ser at kanskje de kan gå glipp av ein del inntekter, men som folkevalde er de innbyggarane sine tillitsvalde, og nå trenger vi at de handlar.

Senterpartiet har reint fleirtal i kommunestyret. Hvis dei verkeleg meinte noko med dei fagre orda som dei har sagt på riksplan, så hadde de fått på plass dette tilbodet forlengst.  Det vil også være eit fint minne for vår populære ordførar no som han er inne i sitt siste år som kommunens fremste tillitsmann.

Gjer noko. Nå.

PS: Eg har fått pris på solcelleanlegg, og satser på å få det på plass i løpet av ettervinteren, så lang leveringstid er det som sagt blitt. Skulle hatt eit vindmølle også. 

onsdag 24. august 2022

The Sandman - serieomtale

 Omsider.
Over 30 år sidan Neil Gaimans tegneseriemesterverk kom ut på papir, så er det endelig laga ein TV-serie om Drøm, Morfeus, Oneiros, Ole Lukkøye, eller som vi nå kjenner denne figuren; The Sandman.



Det er faktisk Netflix som har slått til med ein påkosta kvalitetsserie om Drøm av De Evige, ein av totalt sju søsken som omhandler våre eigenskaper på godt og vondt.
De Evige er eldre enn alle gudar, dei har eksistert fra før verda vart til, og vil være der etter at den tek slutt. Men nei, dei er ikkje guder, slik som vi kjenner fra mytologien, dette er ein adskillig meir kompleks historie.

Bakgrunnen er altså Gaimans eminente tegneserie fra slutten av 1980-talet og fram til 1996. I eit enormt univers av tid, rom, personar, fiksjon og fakta, tek Gaiman oss med på ei fantasyreise som vi neppe har sett maken til på papir. At det i det heile tatt var mogleg å få dette universet omgjort til film/TV har det vore strid om i mange år nå, og for å yte serien rettferd, så måtte det altså lagast ein TV-serie. Med rette; Ein film ville aldri klart å yte denne serien rettferd.

Første sesong, av det som forhåpentligvis blir mange (iallfall heile serien) kom ut nå 5. august, og Netflix slapp i kjent stil heile sesongen laus på verda i eitt jafs. Dvs, to veker etter premieren kom ein bonusepisode, med frittståande fortellingar fra The Sandman-komplekset.

Sesong ein tar for seg dei 20 første kapitla fra tegneserien. Det er da Preludier og Nocturner, Dukkehuset og Drømmelandet. Ja, eg bruker dei norske titlane her, sidan eg faktisk har heile samlinga på norsk, men er heldigvis i gang med å skaffe meg komplett i engelsk innbunden versjon også.

Serien er usedvanleg trufast mot serien, men det fins nokre unntak av mindre betydning. Drøms vikar medan han er i fangenskap er blitt til Lucienne, istaden for Lucien. John Constantine er blitt til Joanna Constantine, og ein morderisk lege på konferanse har også blitt til kvinne.

Desse små endringane fungerer heilt ok.

Dessutan er nokre av birollene nå blitt til farga engelskmenn/kvinner framfor det reinedyrka kvite ensembelet vi møter i tegneserien.

Persongalleriet er enormt i The Sandman. Det kryr av personar og figurar som kjem og går, nokre vil vi forhåpentligvis sjå att i seinare sesongar, og vil da få ei mengde nye brikker på plass.
Det er spesielt ein figur som er gitt ei langt større rolle i TV-serien enn i romanen, og det er Korinteren. Dei som har lest serien, og av ein eller annan merkeleg grunn framleis ikkje har fått somla seg til å binge TV-serien vil forstå kva eg meiner.
Det å gi Korinteren meir plass, var eit vellukka grep.

Ellers kryr det av kjente og mindre kjente fjes, ikkje minst Tom Sturridge i tittelrolla som goth-inspirert og mutt Drøm. Vi får eit hyggeleg gjensyn med Charles Dance som ond magiker på 1920-talet, eit enda hygglegare møte med hans medspelar fra GoT, Gwendoline Christie som Lucifer Morgenstjerne (AKA djevelen) og ikkje minst David Thewlis fra Harry Potter-filmane som den heilgale psykopaten John Dee.


Det er mest uråd å fortelle noko om handlinga, men kort kan vi da nevne at Drøm av De Evige blir tatt til fange i 1920-talets London, i datidas magikermiljø. OK, dei onde magikarane skulle eigentleg fange storesøster Død, men ein feil i ritualet gjorde altså at dei måtte nøye seg med lillebror Drøm.

Etter 100 år i fangenskap kjem Drøm seg ut, til sitt rike i sterkt forfall, og uten sine krefter og reiskap. Dette må han få på plass, noko som innebærer ein tur i rusmiljøet i London, ein svipp til Helvete, og ein uforgløymeleg tur på ei vegkro.

Men alt dette er berre starten, for hans fravær har nemleg satt sine spor, og i dei siste episodane får vi møte ei ung dame som kan øydelegge heile drømmeland, eit såkalla Drømmesluk.
Vi treffer også deltakarar på ein mildt sagt merkverdig konferanse, før ein slags normalitet melder seg.

Vel, det er da djevelen dukkar opp att, heilt på slutten av episode ti, og la oss berre håpe at det blir noko av sesong to, for Nøkkelen til Helvete som tar for seg store deler av kva som så vil skje....er dei beste kapitla i heile Sandman-eposet.


The Sandman er ikkje lett TV. Det er tvert om ein tung, kompleks og utfordrande sak, med som sagt eit enormt galleri av figurar i alle variantar. Men er du, som meg, ein stor fan av tegneserien, så har du stor underholdning framfor deg. Eg vil nok anbefale å lese dei 3000 tegneseriesidene først, hvis du klarer å vente så lenge da. 

Så, i motsetnad til den briljante TV-serien om The Watchmen fra eit par år tilbake, så er dette ein svært tro kopi av romanen. Men både The Watchmen og The Sandman er på kvar sine måtar noko av det beste som er kome på TV som eg kan huske. 

Igjen, dette er ikkje TV for dei som synes at Paradise Hotel og Ex on the beach er suuuupermorsomt. The Sandman er likevel den beste TV-serien sidan nevnte Watchmen, uten at eg vil sette nokon av dei øverst nå. 

Konklusjon: The Sandman er eit meisterverk innan fantasy/horror genren, og har alt fått gode kritikkar, og er med rette gått heilt til topps på Netflix si liste over dei mest sette seriane. La oss berre håpe at produksjonskostnadane ikkje skremte Netflix fra å komme med oppfølgarsesonger. 


Meisterleg TV!!



fredag 12. august 2022

"Prey" - filmomtale

 Høstmørket.
Det betyr film og TV-tid, i enda større grad enn tidlegare, og etter å ha latt tastaturet kvile siden i vår, så går vi i gang med tema som måtte interessere meg, dvs. musikk, film, sykling, ruspolitikk...osv. Til neste år tar eg kanskje opp Topptrimmen igjen, hvis beina tillet fleire fjellturar.

På filmfronten treng ein kun ein TV-skjerm og ikkje spretne bein, og nyaste tilskot på ferdigsette filmar vart eit hyggeleg gjensyn med ein gamal travar, Predator, først sett i tidenes beste B-action/sci-fi film fra 1987, "Predator"(!!!) med Arnold i rolla som einaste overlevande (Spoiler) den gang.


1987-filmen gav oss etter kvart ei mengde oppfølgarar, som kvar for seg prøvde å dra inn kroner på suksessen til den første. Dessverre er omtrent ingen av dei spesielt bra, og lavmålet vart nådd da ein eller annan smarting fant ut at dei skulle parre Predator-serien med Alien. Javel, den første, liksom fra Bouvetøya, var nå ok, men resten? Oh. My. God.

I motsetnad til Alien-franschisen som fekk eit gedigent løft med Prometheus og Covenant, så sank Predator ned i myra.

Iallfall fram til nå.

Handling:

"Prey" er lagt 300 år tilbake i tid, i dei store villmarker i Nord-Amerika, der vi treffer ein busetnad av First Nation, som lever slik nomadefolk kanskje gjorde i Amerika på den tid.
Vi vert kjent med Naru, ei ung kvinne i stammen, som er meir interessert i å gå på jakt med hunden sin enn å gjere dei typiske "dame-tinga", dvs. lage mat, sy klede, passe barn, medan dei unge jamngamle menn er ute på spennande fangstoppdrag.

Nærast i skjul har Naru tilegna seg gode jaktkunnskaper. Ho kan fange byttedyr, nytte skogens urter og vekster til helbreding av såra og skada, ja, ho er ganske så oppvakt til kvinne å være, og kan derfor ikkje ignorerast av dei mannlige ego i stammen.

Ein dag vert ho merksam på eit slags underleg fenomen på himmelen, og vi, TV-tittarane, veit sjølvsagt at dette markerer ankomsten til noko stort og farlig. Kunne det være ein slags.....Predator.... mon tru?

I den storslagne villmarka møter stammen og Naru mange farlige skapningar på fire bein. Fjelløver (puma), ulv og ikkje minst bjørn. 
Men alle desse topprovdyra vert som smårusk å rekne når skapningen fra skyene byrjar å jakte. tross alt er vedkommande eit rovdyr, derav navnet "predator", sant?
Dog, dette rovdyret jakter ikkje for mat, men som tidsfordriv.

Etter å ha blitt utsatt for puma, ulv og bjørn, møter Naru mykje verre skapningar; Franske pelsjegrar. Det er mange av dei, dei er akkurat så usympatiske som kun franske pelsjegrar anno år 1719 kan være, og dei tek null hensyn til dyreliv og naturen. For dei handler dei endelause amerikanske skogane kun om å slakte ned så mange dyr som mogleg for å tjene mest mogleg kroner, eller franc, kva veit eg.

Som vi kanskje forstår; Naru og den nyleg ankomne superjegeren får litt å bite i.


Det er Amber Midthunter som spelar rolla som Naru, og det klarer ho med bravur. Ho framstår handlekraftig, klok, og ganske truverdig, sjølv om det er nokre plotholes som gaper mot oss. Men dette er ikkje ein film som er meint å redde verda. Det er derimot ein svært sjåverdig oppfølgar til 1987-filmen. 
Nei, alt er ikkje like bra. Nokre CGI-effekter er litt for fake, og comanche-stammen til Naru snakker gjerne litt for mykje engelsk ala 2022 for å være heilt sannsynlige.
Predatoren er superkul, med nokre nye våpen vi ikkje har sett før, sjølv om dei gjerne er litt meir primitive enn vi har sett i andre filmar i serien. Men igjen; Vi er tross alt i 1719, altså ein slags prequel til dei andre filmane.

Naturen er storslått, Naru er heilt konge på haugen og Predatoren brutal som få.

Kan vi eigentleg forlange meir da?


Filmen kom ut forrige fredag, av alle plasser på Disney+, og har fått gode kritikkar. 
Den kunne gjerne vore litt lenger for min del. 100 minuttar går fort når underholdninga er så god som her.

Er det lov å håpe på meir Predator i samme klasse? Som sagt er dette den beste i serien på 35 år, og den har da også med ein hyllest/referanse til den i form av ein klassisk replikk derfra. Du forstår det når du høyrer det, men eg kan sei så mykje at det er ikkje "GET TO DA CHOPPER!"


Høgdepunkt: At franske pelsjegarar får på....pelsen...

Lavmål: Sitatet fra 1987. 






fredag 18. mars 2022

Milano - San Remo, føromtale

 Da er det alvor.
Fram til nå har dei fleste sykkelritt hatt preg av førebuingar til det som skal komme.


Og nå, endelig, er vi der; Den finaste tida på heile sykkelåret!
Fra kommande laurdag og ut til slutten av april vil vi sjå fire av dei fem såkalla "Monument" innan sykkelsporten, samt ei rekkje andre store eindagsritt utspele seg.
Dette er den heilt særeigne tida av sesongen som vert kalla "klassikersesongen", om enn vi har fine og krevande eindagsritt utpå hausten også.

Eg kjem til å skrive nokre ord om dei ritta som eg finn mest interessante, da eg har fulgt med på desse i mange år nå, og for meg representerer dei altså årets sykkelhøgdepunkt.

Fk. lørdag brakar det laust med Italias største eindagsritt, Milano - San Remo. Første gang køyrt i 1907, og sidan den gang har det blitt arrangert kvart år, med unntak av krigsåra 1916, 1944 og 1945.
Rittet har beholdt sin tradisjon i mange år nå, med nokre spede forsøk på avvik her og der, som no ser ut til å være lagt bort for mange år framover.
Det betyr at rittet faktisk starter i Milano og sluttar i kystbyen San Remo, ikkje så langt fra grensa til Frankrike. 
Milano - San Remo vert ofte omtalt som det "lettaste" av dei fem monument å gjennomføre, men det er iallfall det desidert verste å tippe utfallet av, og kanskje det vanskligaste å vinne. Opp gjennom åra har vi sett vinnarar fra eit vidt spekter av ryttertypar. Berre dei siste ti-femten åra har vi fått vinnarar som er typisk Grand Tour-syklistar (Nibali), Ardennerspesialist (Alaphilippe), tempospesialistar (Cancellara. Ok, han var mykje meir enn det.), klassikarspesialistar (Kristoff), og sjølvsagt nokre høgst overraskande (Ciolek).

For kva er det som kjenneteikner Milano - San Remo samanlikna med dei fire andre store eindagsritta?
Ja, distansen sjølvsagt. Dette er årets lengste ritt, i år på heile 293 km, og med den nøytrale sona så bikker syklistane 300 km. før dei er framme på Via Roma sju timar seinare.
Det spesielle med desse 300 km, er at det er så uforutsigbart! Det er heilt i det blå kven som kan vinne, heilt fram til den siste spurten, ja faktisk dei aller siste metrane. Iallfall har det vore slik i mange år nå, for det er slutt på den tid at eit utbrot kan holde heilt heim. Eksempelvis leda ein Mobilvetta-syklist med over 30 minuttar i 2000 var det vel. Men han kom ikkje til mål da feltet galopperte forbi han....

Det beste ein kan håpe på er at nokon klarer å stikke av på den siste stigninga, Poggio, for så å holde heilt inn til mål, ca. 5,5 km. fra toppen. 

Litt om traseen: Dei første 14 mila er bortimot heilt flate. Desse mila er der berre for å transportere syklistane ned mot Middelhavskysten, men først skal dei over ein stigning, Passo del Turchino, før det går ganske så bratt ned att til havet. Dei siste 13-14 mila går altså langs Middelhavet, og farten blir berre høgare og høgare. "Morgenbruddet", betsåande av dei mindre italienske laga, vil nå byrje å sprekke opp, og feltet blir gradvis mindre, spesielt når dei skal over dei tre stigningane Capo Mele, Capo Cervo og Capo Berta. Dette er små stigningar, men med over 200 km. i beina, så merkes det godt.
Det bit enda meir i slitne bein når stigninga over Cipressa skal forserast. Denne kjem med berre tre mil att til mål, og er ikkje den mest krevande stigninga på planeten med sine dryge fem km. og eit snitt på 4,1%. Men etter 27 mil, og i eit aldeles avsindig tempo, så er det ille nok. Her vil laga uten ein tøff spurtar, satse på å riste av seg dei tunge spurtspesialistane.

Det same gjeld også rittets aller siste stigning, Poggio, der syklistane når toppen  berre dryge fem km. fra mål. Ein i utgangspunktet ganske så grei stigning på knappe fire km. og beskjeden snittstigning på 3,8.
Dette er ein bakke som einkvar normalt trena person glatt kan sykle opp. Men eg kan garantere at den farten som desse syklistane har, etter 28 mil, dei hadde INGEN av oss vanlig dødelige følgt mange meter. Rekorden for både Poggio og Cipressa er forresten fra midt på 1990-talet, og vi veit alle kva som var årsaka til det....

Fra toppen av Poggio er det ein svært teknisk nedkøyring til San Remo by, der ryttarane har 2,2 km. til mål, når dei er nede på flat veg att. Og her blir det eit fascinerande skue av utbrytarar og dei få hjelperyttarane som måtte være igjen, som vil ha ein samla spurt for kapteinane sine.

Vi veit aldri korleis dette kan gå. Eit utbrot kan holde inn, vi kan få to, tre eller fire mann, eller vi kan få den heilt siste krampetrekninga, berre tohundre meter før mål der ein einsleg ryttar held inn. 


Lørdag er det meldt ein del vind, av typen "Med" og det tyder igjen på stor fart. Kan det være eit håp om at dei klarer ein ny snittrekord???

Så, kven vinn?
Vi har med fem nordmenn, sålangt iallfall iflg. startlistene. Det er Leknessund på DSM, Markus Hoelgaard på Trek, Boasson Hagen på Total Energie, og Bystrøm og Kristoff på Intermache.
Av desse er det kun Kristoff som vi kan forvente i toppen. Boasson har rett nok eit par topp-ti plasseringar i Milano - San Remo fra gamle dagar, men det byrjar å bli ei stund sidan nå. 
Dei tre øvrige får være hjelperyttar, om enn eit lite utropstegn ved Bystrøm da. KAAAAANSKJE han kan få ein sjanse sjølv, ifall eit brot går på Poggio???


Vinnar blir uansett Caleb Ewen. trur eg. 


Så da får vi sjå da, om det mest uforutsigbare av alle sykkelritt viser seg å være det i år også. 

Lørdag altså. Blir GCN+ for min del. Da slepp eg reklame.



onsdag 9. mars 2022

"Marianne" - serieomtale

Liker du grøssarseriar? Skrekkfilmar?
Da er du som meg. Men etterkvart som åra går, så blir ein meir og meir kresen på utvalget. 

Ein har sett det meste, og svært mykje skal til for å virke ein smule originalt, og ikkje minst; Skummelt.

Da kan den franske serien "Marianne" på Netflix være eit alternativ.



"Marianne" er heilt tilbake fra førcoronisk tid, dvs. 2019, men eg har ikkje fått somla meg til å feie igjennom denne før nå. Årsaka er at mine erfaringar med Netflix sine grøssarseriar og filmar er heller labert. 
Det er derfor hyggelig å sjå at dei traff adskillig bedre med denne saken i åtte delar, som altså hadde sin premiere hausten 2019.

Handling:
Vi treffer Emma, ein suksessrik forfattar av skrekkromanar, gjerne med eit bakteppe fra hennar barndomstid i den vesle kystbyen Elden.
Emma bor nå i storbyen, men eit tragisk sjølvmord i høve hennar siste bok gjer at ho må reise heim ein tur. Ho har ikkje vore der på mange år, grunna eit heller traumatisk tilhøve til familie, venner og byen generelt.
Men nå er det inga veg utanom, og saman med sin assistent Camille, og ein gedigen ballast i form av mareritt om ei slags heks, så set dei seg i bilen for å dra heim til barndommens "idyll".

Vi treffer foreldra, som tross alt vert glade for å treffe att den suksessrike veslejenta si, og det same kan vi og sei om den gamle vennegjengen. Både familie og venner har dog sine sterke forbehold.
Det har mykje skjedd i byen sidan sist, og når Emma kjem, så er det akkurat som alt liksom blir verre. Det er som om heksa fra mareritta, ei lokal dame ved navn.....Marianne.....som vart dømt for kjetteri på 1600-talet, dukkar opp og plager vettet av byen igjen. 
Born forsvinn, folk forsvinn og døyr, dyr hoppar på sjøen, og den lokale presten kan ikkje fordra at Emma er tilbake. Kvifor? Jo, kanskje han har sine grunnar....
Og det verste er at desse hendingane finn ein att i Emma sine grøssarromaner.


"Marianne" låner mykje inspirasjon fra grøssarfilmseriar som Insidious og The Conjouring, men det er jo ikkje det verste ein kan bli inspirert av.
Jo, det blir nokre jumpscares her og der, men det er også ein litt guffen stemning som ein grøssarentusiast setter pris på. La gå at ein og annan effekt ser noko billig ut, men totalt sett er "Marianne" eit overraskande hyggeleg tidsfordriv på seine nattetimar. 

Persongalleriet er større og meir variert enn vi er vant med fra Netflix. Skodespelarane er for meg stort sett ukjende, men gjer ein god jobb. Jo, Emma kan være både uforskamma og plagsom, men etterkvart som episodane går, så forstår vi at det er ein grunn til at livet hennar er blitt slik som det er. 

Så, konklusjonen må bli at "Marianne" er eit høgst brukbart seriegrøss fra Frankrike.
Dessverre vart det med denne eine sesongen, da Netflix sjølvsagt kansellerte vidare oppfølging når dei omsider hadde noko bra å by på.
Men det er ingen stor cliffhanger i siste episode, så serien kan trygt sjåast utan at ein vert irritert over sluttscena.

Episodane er på ca. 40-45 minuttar, og eg såg heile greia på tre kveldar. Såpass bra var den iallfall.


Høgdepunkt: Den ganske så overraskande brutale hendinga som får Emma og Camille til å dra til Elden.

Lavmål: Jada, Marianne er ei 400 år gamal heks, men det trynet vi ser i ei open grav er ikkje egna til å skremme ein kjeft. Det ser FOR kunstig ut.








torsdag 3. mars 2022

Strade Bianche, føromtale

 Det fins ei rekkje store, tradisjonsrike og gjerne svært gamle sykkelritt på kalendaren.
Det eldste av dei alle, Milano-Torino, vart arrangert første gang i 1876, og vi har også to av sportens fem såkalla monument, Paris-Roubaix med aner tilbake fra 1896, og Liege -Bastogne-Liege som stammar fra 1892.

Dei største etapperitta er også svært gamle, både Giro d`Italia og Tour de France har forlengst feira 100-årsdagen sin.


Så har vi nokre andre eindagsritt som oppnår høg status, men også Milano-San Remo, Lombardia og Flandern er over 100 år nå.

Tradisjon og alder betyr altså svært mykje for å oppnå status i sykkelverda.


Men det fins eitt einaste ritt av ny dato som har fått ein status som dei fleste andre ritt berre kan drøyme om, og det finn stad nå på lørdag, 5. mars.
Ja, vi snakkar om Strade Bianche, tidlegare kjent som Monte Pasche Eroica, arrangert som eit ritt for profesjonelle for første gang så seint som i 2007.
Det året var det eit høstritt, men arrangøren hadde eit ønske om å la rittet være ein slags italiensk variant av Paris-Roubaix, så dei flytta det til vårparten alt året etterpå. Og slik har det forblitt, med unntak i 2020, da det gikk i august.

Kva er det så som har fått Strade Bianche til å bli så umåtleg populært, og å oppnå ein slik status på så kort tid?
Det er fleire årsaker, men den viktigaste heiter: GRUS.
Årets utgåve skal gå over 184 km, men over 60 av dei går på grusvegar. Nå til dags er det ikkje uvanleg med grusdeler på ritt her og der, men i 2007 var dette noko nytt. Eller; Det var jo ikkje nytt, men tvert om ein hyllest til gamle dagars sykkelritt fra før asfalten tok over. Vi snakkar om ei svunnen tid fra før 1940 og enda lenger tilbake. Det hadde i mange år vore eit mosjonsritt i området rundt Siena der Strade Bianche har sitt opphav. Her stilte deltakarane opp i gamle sykkelantrekk, og med gamle syklar, altså ein hyllest til da sykkelritt gikk på grus, og var 300-400 km lange. 
Arrangøren av Giro d`Italia, RCS, fekk såleis mykje oppbakning fra første stund da dei ville lage eit moderne sykkelritt på dei mange grusvegane rundt Siena.

Som  vi ser er ikkje distansen spesielt lang, iallfall ikkje samanlikna med t.d. Milano-San Remo som nærmar seg 300 km. Så forutan grusen, kva er det så som gjer Strade Bianche ettertrakta?
Små, og gjerne dritbratte bakkar. Mange av dei kan samanliknast med dei bratte kneikane vi finn i Flandern Rundt, men også dei litt lengre vi ser under dei såkalla Ardennes-klassikarane i Amstel Gold, Fleche Wallone og ikkje minst; Liege-Bastogne-Liege.
Vi har såleis ein fin miks av både brusteinsryttarar fra Paris-Roubaix og Flandern, kombinert med dei litt lettare Ardennerspesialistane på startlista.

But wait, there`s more! Bakkane i Strade Bianche er nemleg såpass krevande at endatil etapperittspesialistane finn ein sjanse til å vinne eit stort eindagsritt. 

Legg så til at vi får ein fjerde(!) type ryttar som kan hevde seg også, nemleg dei fra vintersporten cyclocross.

Så dermed har vi det: Brusteinssyklistar, Ardennersyklistar, crossyklistar og etappesyklistar i skjønn forening, og det beste av alt er at alle desse har ein fair sjanse til å hevde seg, heilt i toppen. 
Strade Bianche er antaglegvis det einaste rittet på heile kalenderen der alle desse fire ulike syklisttypane kan møtast på ein og samme arena, og faktisk ha ein sjanse til å vinne. Vi såg det spesielt godt i fjor da ein Tour de France vinnar, ein ardennerspesialist og ein sykkelmultikunstnar inntok dei tre plassane på podiet.
Dei einaste som aldri kan vinne, iallfall ikkje med dagens avslutning, er dei reindyrka spurtarane. (Det heiter spurtar, ikkje sprintar. Sykkelsprint er noko vi har på velodromen)


Starten går fra sentrum i Siena i det naturskjønne Toscana-distriktet i Italia. Derfra går turen opp og ned dei mange bakkane rundt i distriktet, gjerne på grus, før dei avsluttar med ein aldeles vanvittig bratt bakke opp trange gater og til mål på Piazza del Campo, eit av dei flottaste målområda i heile sykkelsporten. 


Som nevnt er dette eit ritt der det er ein mengde forskjellige ryttartypar som kan vinne. 

Og det er det som gjer Strade Bianche til eitt av sykkelsesongens store høgdepunkt. 

Jo, vi har Tour de France, VM og dei andre velkjende ritta, men Strade Bianche er eit av få ritt med særpreg. Sjølv om vi i år får oppholdsvær, så er dette eit must for einkvar sykkelentusiast.
Spør du meg, er dei blant årets fem sykkelhøgdepunkt på eindagsritt-fronten. Dei andre er Ronde van Vlaanderen, Paris-Roubaix samt crossritta Koppenbergcross 1. november, og Namur i romjula. Sistnemnde blir i år åstaden for EM i CX litt tidlegare på vinteren, men like skøy for det.


Laurdag altså, og ikkje gløym damenes versjon! Dei startar litt før på dagen, og køyrer ca. 50 km. kortare, men har same ikoniske avslutning. "Problemet" med landevegssykling for damer er at i spesielt denne type ritt så er vinnaren omtrent klar på førehand. I sterk kontrast til herreklassen, der vi glatt kan finne 10-15 som kan vinne, så er det kun ein soleklar favoritt hos damene. Faktisk er Annemiek Van Vleuten så stor favoritt, at alt anna enn ho på toppen vil være ein sensasjon. 


Norske deltakarar i år, er heller sparsommeleg. Stake Laengen stiller som trofast slitar  for UAE, medan vi har kun tre damer med. Kunne vi håpe på eit brukbart resultat for Mie Ottestad, norsk crossmester og greier?


Uansett, laurdag har du altså høve til å få med deg eit av dei mest spesielle ritta gjennom heile sykkelsesongen, og hvis eg MÅ tippe ein vinnar i herreklassa, så går eg for Tadej Pogacar. 

Sjølv er eg på jobb heile laurdagen, og må nøye meg med å sjå det i opptak om natta, men det får nå våge seg. 



tirsdag 22. februar 2022

The Texas Chainsaw Massacre - filmomtale

 Det er snart 50 år sidan den første originale filmen om den degenererte kannibalfamilien i Texas fant vegen til kinoane.
Ein film som skulle skape bruduljer over store deler av mediaverda, og som vart sjølve Symbolet på videovolddebatten her heime på tidleg 1980-tall.

Enter so; Film nr. ni(!!) i serien.


18.februar 2022 var Netflix sin premieredato for det siste tilskotet i den tilsynelatande utømmelege serien om Leatherface, men denne gang er han for det meste uten familien sin. For dei som ikkje kjenner bakgrunnen til denne nifse massedrapsmannen, så er han da yngstemann i ein søskenflokk som har utnytta han ganske så grovt. Han er heller lite pen, openbart noko "enkel", men veldig sterk, og ikkje minst så liker han verktøy.
I 1974 var Leatherface ein stor, sterk ung mann, men i denne siste filmen, som gir seg ut for å være ein slags direkte oppfølgar, så er han ein stor, sterk eldre mann.

"Handling":
Ein elektrisk bil kjem køyrande på dei langstrakte vegane i Texas, der dei skal inspisere ein heil liten by som dei har kjøpt. Byen er forfallen og bortimot fråflytta, men med hjelp av rike, unge mennesker i buss, så skal byen atter blomstre.
Dei fire i den elektriske bilen, ein dårlig kamuflert Tesla, kjem noko før busslasta med investorar, og får eit ublidt møte med ei eldre dame og hennar storvokste sønn. Hint, og spoiler alert; Gjett kven den store sønnen er.
Dessverre er mor ute for eit uhell, og må straks til lege med ambulanse. Med i bilen vert hennar næraste pårørande, den føromtala store, sterke sonen, og den ambulanseturen kan sjølvsagt ikkje gå bra.

I mellomtida går investorfesten sin skeive gang i byen, kun avbrote av eit regnskyll av ei anna verd. Det er vel heller ikkje noko stor løyndom at Leatherface ikkje liker slike nymotens ting som "fest", så han iverkset tiltak for å få slutt på moroa.

MEN, det Leatherface sikkert ikkje tok høgde for var den eine overlevande fra 1974, Sally Hardesty. Ho har nemleg leita etter sitt store Nemesis i snart 50 år, og hemnens time kan no være her.


Blodet flyt og sprutar, kroppsdeler flaksar, og innvoller sig nedover veggar, så "gorehounds" vil nok finne ein viss underholdningsverdi i denne voldsorgien.
Men til tross for alle dei groteske drapa, i hopetall, så fins det ikkje eit fnugg av å være skummelt.
Dette er voldsunderholdning, så hemningslaust urealistisk at det ikkje er håp om å finne eit einaste hint av farlig og nifst.
Vi aner korleis det går når Leatherface entrar partybussen, oh my god for eit slaktehus.

Er det ein god film. Nei. Det er knapt antydning til kvalitet i denne voldsorgien på 81 minuttar, inkl. rulletekst. Jo, det er fiffige drap, som ser nesten forbløffande ekte ut, men det blir FOR voldsomt. 
Gjengen i bussen er så gjennomført pappfigurar at du nesten HÅPER at dei skal sagast i to. Eller tre. Eller fire. Noko dei jo blir. 
Filmskaparane har liksom prøvd å få til ein smule samfunnskritikk mot SoMe, men det forsvinn i blodtåka.

Dog; Som skrekkentusiast er ikkje filmen uten verdi, men for alle andre; Styr unna. Dette er berre sinnssvak blod og gørr av ei anna verd.

Kuriosa: Filmen skal være fra Texas, men er innspela i Bulgaria. Den har stort sett vorte "slakta" av kritikarane, og ein skal være diehard-fan av blod/gørr-genren for å like dette.
Dessuten er Sally spelt av ein annan skodespelar enn i 1974. Marilyn Burns, som spelte den einaste overlevande fra Tobe Hoopers skrekklassikar, døydde nemleg i 2014. 

For min del vart det kun eit gjensyn med ein figur eg har sett i ei mengde filmar, trur eg har sett sju av dei ni filmane i serien. Kunstnerisk har jo dette absolutt null verdi.


Høgdepunkt: Leatherface liker andre ting enn motorsag. Bl.a. ein stor hammar.

Lavmål: Influencers som vert innestengt på bussen. Med ein rablande gal motorsagdrapsmann. 


Terningkast: 





tirsdag 15. februar 2022

Privilegiet - Filmomtale

 Ny "familiegrøssar" kom ut på Netflix nyleg, og den skal visstnok ha blitt ganske så populær. Det er forståeleg, for denne treff godt inn i målgruppa, dvs unge tenåringar som ikkje er altfor bevandra i grøssar og horrorgenren enda. Dessuten kan ein godt ta med kone og barn i sofaen for å sjå denne ikkje altfor skumle grøssaren med nokre overnaturlege element.



Handling:
Som ein liten prolog treffer vi 10-åringen Finn som sitter heime i det ganske så fasjonable huset til foreldra og brukar tida på TV-spel. Han må være heime med storesøster Anna, medan foreldra og tvillingsøstra hans skal på teaterforestilling eller noko slikt.

Brått byrjar underlege ting å skje i luksushuset, og 10-åringen går for å leite etter storesøster, ho skal jo liksom passe på han.
Men Anna er ikkje som før, ho er skada på eit slags vis, og må få med seg Finn ut i bilen. Dei rømmer i all hast, og dette kan sjølvsagt ikkje gå bra. Flukta endar med at Anna ramlar utfor ein demning, og så hoppar vi fram til nåtida.
Finn er blitt ca. 18 år, og går på ein slags eliteskule saman med andre elevar med like velståande foreldre. Han slit framleis med traumer etter storesøsters død, og vert satt på ein ny medisin mot psykiske problem. Desse skal hjelpe han vidare her i livet. Hint og spoiler alert; Det gjer dei ikkje. Tvert om vert alt verre. 
Men det visste eg fra første gang orda "ny medisin" vart sagt.

Problema for Finn og tvillingsøstra Sophie hopar seg opp, men med hjelp av den snåle lesbiske venninna, og diverse andre vellukka ungdommar, så vert det ei slags løysing og forklaring, som ikkje skal utbrettast nærare her.

La oss berre sei; Filmskaparane har iallfall lagt opp til ein del to, hvis denne skulle slå an.


Som grøssar for erfarne horrorfans vert denne tyske saken på dryge 100 minuttar i tammaste laget. Ja, det er forsåvidt ikkje heilt bortreist plot og nokre effektar er bra, andre heilt elendige. Eg hadde håpa på meir spenning, og mindre såkalla "Action" med dei vanlige eksplosjonane.
Vakre ungdommar i påkledd trekant-sex er heller ikkje det vi skrekkfans er ute etter.

Men dette er ikkje berekna på horrorfans. Privilegiet er enkel og grei ungdoms og famileunderholdning som er nifs og spennande nok til å holde nykommarane innan genren på pinebenken. Sjølv skvatt eg ikkje ein einaste gang.
Det er dei første 20 minuttane som er best. Da er det mest grøssarstemning, og ikkje så mykje unødige forklaringar som skal nøstast opp.

Er det så ein bra film?
Tja, derom strides nok publikum. 

For meg er det ein god film å anbefale til 12-14 åringar, sjølv om den har 16-årsgrense. Skremte småbarn bør imidlertid ikkje sjå denne åleine. Såpass guffen er den da dog.


Høgdepunkt:
Kva ligg under senga?

Lavmål:
Sex-scener med klede strategisk plassert er like spennande som gårsdagens værmelding.
Denne scenen er kun lagt inn for å pirre dei som ikkje har debutert enda. For meg var det berre ei passande tid til å sjekke twitterkontoen min.


Alt i alt så gir eg ein firar, og da er eg veldig snill.





tirsdag 1. februar 2022

American Horror Story, ein gjennomgang sålangt.

 Gjennom åra har det vore mange skrekk og grøssarseriar som har vore verdt å følge med på.
Det er likevel først nyleg at eg har fått tid til å pløyge gjennom resten av antologiserien American Horror story, først sendt i 2011.

Serien har vore ein suksess, om enn mottakinga har variert ein smule alt etter kva sesong vi snakkar om.
Men etter 11 år er det nå på tide med ein kjapp gjennomgang av alle sesongane, ti i talet.

Det fine med denne serien er at ein ikkje treng å følge dei i den rekka dei kom ut, kvar sesong omhandlar nemleg kvart sitt tema.  Kvar sesong er avsluttande, og varer gjerne 10-12 episodar, og faktisk såg eg sesong ein heilt til slutt.

Men ein kort gjennomgang følgjer altså, og  byrjar eg med den eg avslutta forrige dagen, nemleg sesong ein, subtittel "Murder House".



Vi vert kjent med familien Harmon, far Ben, mor Vivien og tenåringsdotter Violet som flytter til ein stort, flott og av ein eller annan grunn, veldig billig hus i Los Angeles.
Ben startar praksis som psyikater, medan Violet slit på skulen. Vivien blir gravid, og dette skaper mildt sagt forviklingar, spesielt sidan Ben var utro på samme tid med ein av sine tidlegare elevar.

Men det er huset som er hovedpersonen i serien. For etterkvart dukkar det opp den eine figuren etter den andre i huset. Og den eine er merklegare enn den andre. Ein skulle nesten tru at alle budde i huset og ikkje kunne reise derfra...?
Den spesielle nabojenta og mor hennar spelar også ei svært viktig rolle.
Alt i alt, ein fin og småguffen introduksjon i form av ei spøkelsesforteljing utanom det vanlige.
12 episodar på ca. tre kvarter som trygt kan anbefalast.


************************************************************


Grunna suksessen til Murder House, så fikk skaparane straks beskjed om å følge opp, og det gjorde dei til gangs, med det som mange reknar som den kanskje beste sesongen av dei alle, "Asylum".
Her skal vi tilbake i tid, til midten av 1960-talet, på eit slags dystert galehus, Briarcliffe, som vert drive av ei nonnestifting.


Inne på galehuset er behandlinga lysår fra å være human og omtenksom. Nei, dette er reine fengselet, med streng moral, medisinske eksperiment som går heilfeil, ein dasj aliens og ikkje minst ein ukjent seriemordar. Inn i dette miljet havnar gravejournalisten Lana, som  etterkvart vert ein så stor trussel at ho sjølv havnar innafor murane.
Det skal vise seg å bli ein prøvelse av dei store.
Mrk forresten opningsscena i episode ein der Maroon Five vokalisten Adam Levine gjer ein gjesteopptreden. Det går ikkje spesielt bra. For han.
Eg er einig med kritikarane i at dette er ein av dei aller beste sesongane, og anbefaler den høgt. Hvis ein liker slikt. 
13 episodar fra dystert psykiatrisk behandling ala 1965.


***********************************************************


Sesong tre vart heitande "Coven", og har henta inspirasjon fra dei berykta hekseprosessane i Salem på slutten av 1600-talet. 
Ei rekkje hopp i tid fram og tilbake gjorde denne sesongen ein smule forvirrande til å begynne med, men det kom seg heldigvis. 

Mesteparten av handlinga finn stad i eit slags moderne heksehus i 2013. Der bur det fire moderne og unge hekser som skal opplærast i den edle heksekunst, og ikkje minst skal dei finne ut kven som skal bli den nesten hekseleiaren. 
Coven fikk svært gode kritikkar, men var ikkje så god som dei to føregåande synes eg, utan at nokon sikkert bryr seg om det.
Det vart litt for snilt og hyggeleg til tider, sjølv om sesongen framleis høyrer inn under begrepet "horror". Hvis du er litt sart og ønskjer ei innføring i grøssargenren, så kan dette være ein grei start. Flott laga, men altså ein smule kjedeleg etter min smak.
13 episodar.

**************************************************

Sesong fire fikk også gode kritikkar, og har undertittel "Freak Show".
Her skal vi bli med tilbake på byrjinga av 1950-talet, og den tids framvisning av underlege menneske. Dvs. menneske med medfødte fysiske skavankar. 

I våre dagar vil vi sjå på det som menneskefiendtleg å sjå på "freaks" som underholdning. Men dette var stor industri på 1800-talet og fram mot 1950-talet. Folk gikk mann av huse for å sjå damer med skjegg, siamesiske tvillingar, folk med seks tær og ellers dei misdanningar vi kan forestille oss.
Dette omreisande showet blir også terrorisert av ein sosietetsmann, som ser på dei ansatte nærast som dyr. Vi blir også kjent med ein dritekkel klovn som slakter unge par i skogen.
"Freak Show" var faktisk den første heile sesongen av AHS som eg såg, og eg lurte vel på kva dette var for noko. 
Denne sesongen framstår framleis som ein av dei meir sære.
13 episodar.


****************************************************************************


Sesong fem vart lausleg basert på dei tragiske hendingar på eit ekte hotell i Los Angeles, og fekk såleis undertittel "Hotel". Her treffer vi hotelleigaren "The Countess", ypperleg spela av ingen ringare enn Lady Gaga.

Vi møter eit mildt sagt underleg klientell på dette hotellet, inkludert ei rekkje kjende seriedrapsmenn, slitne politimenn, jålete kunsthandlarar, naive svenske turistar og altså på toppen av næringspyramiden; Ei blodtørstig og veldig gamal hotellbestyrerinne i form av "The Countess". Ho er briljant i denne rolla, og sesongens klare høgdepunkt.
"Hotel" er rekna som ein av dei meir erotisk orienterte i AHS, noko eg forstår. Her er det adskillig meir "kos" i form av blodsuging, enn i nokon av dei andre sesongane. Ei fin intro til serien hvis ein i tillegg vil sjå Gaga i minimal bekledning. 
Gode kritikkar, men ikkje min favoritt. 
12 episodar.

*********************************************************

Sesong seks vart min andre, og den baserer seg på forteljinga om ein forsvunnen nybyggarkoloni i New Foundland på 1600-talet. Dette skjedde i Roanoke, som også er undertittelen.





Dette er ein mørk og brutal sesong, med bisarre ritualdrap, spøkelser og kultdyrking. I utgangspunktet kunne dette vore eit godt grunnlag, men dessverre koka serieskaparane det bort ved å lage ein slags liksomdokumentar inn i serien, med forteljingar i studio som skulle forklare det heile, før det endar "uventa". Hint; Det gjorde det ikkje.
Seriens svakaste sesong, og den gikk tom etter 10 episodar.



****************************************************

For sesong sju gjekk serieskaparane heilt bort fra det overnaturlege elementet igjen, og til noko som kanskje var mykje meir skremmande. Vi skal nemleg til USA i 2016, der vi vert kjent eit skeivt par, som fryktar kva som skal skje etter at idiot-Trump blir president. Undertittel "Cult".

Ein soleklar oppgang fra Roanoke, med sannsynlege utfall og hendingar, og ikkje minst oppbygginga av ein etterkvart svært skummel og mektig kult som støttar dei høgreekstreme kreftene i samfunnet så langt det er mogleg. Kulten er ikkje redd for å ta i bruk svært kraftige verkemiddel for å oppnå sine mål, og alt skal føre fram til det endelege målet, presidentsetet i Washington. Når Trump kan klare det, så kan vel dei klare det også?
Ein veldig bra sesong, ein av dei klart beste i heile serien. Og altså heilt utan overnaturlege element. Kanskje det er det som gjorde den ekstra nifs?
11 episodar.

**********************************************************************

Sesong åtte tek oss med til kva som kan skje ETTER at ein gal mann har bestemt seg for å ta makta. Kva vil vi da få? Jo, ein "Apocalypse".

Her treffer vi igjen fleire av heksene fra sesong tre Coven, men dei har fått selskap av fleire av sorten, samt ein slags antikrist.
Jorda er ubebueleg etter apokalypsen, og kun dei sterkaste kreftene kan stå imot. Mesteparten av handlinga føregår i noko som skal førestille bunkerar, berre i nokre små glimt får vi sjå kor øydelagt det er oppe i dagen.
Jo, ein del stilige antrekk, men eg syntes desse heksene var ganske dølle denne gang også.
Ein av dei svake sesongane, men kul plakat da.
10 episodar.




***************************************************************

Sesong ni skulle bli ein  småmorsom hyllest til 80-talets slasherfilmar, og fekk derfor undertittel "1984".


Året er 1984, og vi skal til ein leirskule, Camp Redwood, som skal opnast igjen etter ein lengre periode med nedstenging. For kva skjedde vel der i 1970? Jo, ein drapsmann gjekk laus, og han vart aldri tatt. Men nå, 14 år etter, er det vel trygt?
Neppe.
For ellers hadde det vel ikkje blitt ein sesong i AHS.
Sesongen er som sagt ein hyllest til vår ungdoms slasherfilmar, og er ikkje meint å redde verda. Det er blodig på ein morsom måte, hvis ein er i stand til å sjå humoren i det da. 
Også denne sesongen kan være ein god start hvis ein ikkje er kjent med AHS fra før.
Ni episodar lett underholdning.


***********************************************************

I fjor høst, eit år covidforsinka, kom så sesong 10. Det var ein ny variant, da sesongen var todelt.
Derav også undertittelen, "Double Feature".


Del 1 finn stad i nåtid, oppe langs kysten i Massachusetts, der ein liten familie flytter for å hente inspirasjon til skriving, interiør og fiolinskriving. Dog manglar det siste som skal til for å få alt på plass, så da vert dei frista til å teste ein ny effektiv medisin. Det har imidlertid stygge biverknader. Del ein, også kjent som "Red Tide" er ein av dei soleklart beste i heile AHS sin historie, og varde dessverre berre i fem episodar. Del to av sesong 10, undertittel "Death valley"  handlar om byttehandel med aliens i etterkrigstida, fram mot våre dagars influencers og mellom der ein politisk skandale.
Fiffig plott i del to, men del ein var langt bedre.
Ein sterk femmar på del 1, og ein likegyldig trear på del 2.


********************************************************




So, there you have it. Ein kort gjennomgang av alle ti sesongar, høgst subjektivt.
AHS er ikkje for alle og einkvar. Nokre episodar er groteske og ekle, andre er meir underfundige. Men alle sesongar har til felles at det alltid skjer noko uventa. Det er eigentleg eit forfriskande innspel å oppleve nokre nye og originale twists.

American Horror Story er fornya med ytterlegare tre sesongar, men fram til da kan alle sesongar finnast på, av alle, Disney+, der du også kan finne ein spin-off; Americar Horror Story: Stories. Det er i samme univers, men over berre ein, to ellr tre episodar.

Lykke til. 































mandag 31. januar 2022

Seriesnakk, januar 2022

 Ein av fordelane (kanskje den einaste??) med å være skada og ikkje kunne gå på jobb, er at ein får god tid til å sjå på.....TV.
Når ein i tillegg arbeider turnus i redusert stilling, så vert det enda meir tid til TV-titting. For når ein er skada, så kan ein heller ikkje trene slik som ein gjerne vil.
Derfor har eg sett umåteleg masse TV denne vinteren og høsten, og her kjem tre av dei nyare seriane som er sett fullt ut. Jepp, eg har også sett heile Amerivan Horror Story (10 sesongar, men dei skal få sin eigen post)



Station Eleven, HBO:

Postapokalyptiske seriar kan være knallgode, slik som The Walking Dead.
Dei kan være sære på så mange måtar, slik som Black Summer.

Og dei kan få skryt og ros til himmelen og tilbake, slik som Station Eleven på HBO har fått.


Basert på ei bok fra 2014, og det er nå laga ein miniserie på 10 episodar.
Hovedrolla vert spelt av den alltid dyktige Mackenzie Davis i rolla som den voksne Kirsten, som vi følgjer gjennom ein verdsomfattande pandemi. Den tek livet av 99% av befolkninga, og gjennom ei rekkje tidshopp 20 år fram og tilbake i tid vert vi kjende med Kirsten og folka hennar.

Første episode byrja så bra, der vi får sjå sjukdomen spre seg meir og meir, og korleis nokre få klarer å unnslippe sjukdommen ved å nærast mure seg inne i ei blokkleilegheit.

Deretter går det nedover. Ikkje berre med samfunnet i serien, men resten av dei ni episodane som eg måtte slite meg gjennom også.
Dette var nemleg kjedelige greier.
Jo, vi får ein og annan spennande scene, men dei vert altfor få, og dei engasjerer like mykje som gårsdagens Dagsrevy.
Ein slags kultleiar returnerer, uten at han klarer å være skummel i det heile tatt, og det omreisande teateret verkar meir enn naive som trur dei kan underholde med å kun framføre Shakespeare.

Med unntak av den unge og gamle versjonen av Kirsten, så var dette så usigelig kjedelig. Det får ikkje hjelpe at andre har funne serien knall, og at den har 98% score på Rotten Tomatoes, dette var gørr.






HBO traff langt bedre med ein annan serie, som kom ut rett før jul. 
Ein slags True-crime om eit dobbeltdrap i England i 1998, der forunderleg dotter og hennar mest like forunderlege ektemann vert dømt for drapa.




Ekteparet må på rømmen etter at foreldra er tatt av dage, og gravd ned i sin eigen hage. Dotter Susan i huset, spelt av Olivia Colman (The Crown), melder ikkje fra om dødsfalla, og dei kan såleis leve litt på pensjonen som vert etterlatt, og som stadig dryp inn på konto.
Men fortida innhenter dei, og ektemann Chris (David Thewils fra Harry Potter-serien) må til slutt vedgå kva som har skjedd ovanfor bekjente.
Fra der er ikkje vegen lang til vi får sjå korleis politiet rullar opp saka. 

Landscapers er på kun fire episodar, men forutan å være ein dyster dobbeltdrapssak, så er det også ein dose svart humor. Skodespelarane er i ultraklassen, og det heile vert altså meir givande når vi faktisk veit at dette har skjedd. Dei to sit i fengsel den dag i dag.

Serien har fått gode kritikkar, og eg anbefaler den gjerne.

Verdt å ta med seg!






Så hoppar vi over til Netflix, og deira Archive 81.
Dette er ein grøssar, med innslag av det overnaturlege og okkulte.

Vi møter Dan, som vert hyra inn for å restaurere ei mengde videobånd som vart funnen i ei branntomt i 1994. Dei har lege urørt heilt fram til våre dagar, og vedkommande som stod bak opptaka er borte vekk.
Det er ein rik og mektig mann som står bak oppdraget, som Dan for det meste må utføre i eit avsidesliggande bygningskompleks ute i skogen, der det fins alle tekniske hjelpemiddel som tenkast kan. Unnateke internett og mobildekning....
Serien er på åtte episodar, og vi vekslar stadig mellom synsvinkelen til Dan, og filmskaparen fra 1994. Dette er ein ganske så fiffig måte å gjere det spennande på. Litt uvant, men det fungerer godt.
Og ja, det er ein og annan bø-scene her og der, men det er altså ingen skrekkserie. Meir ein ubehagleg psykologisk thriller er det vel rettare å kalle Archive 81. 
Det vert iallfall lagt opp til ein ny sesong, dersom den skulle bli ein suksess. Iallfall er tilbakemeldingane fra kritikarane gode, og denne gang kan eg godt forstå dei, i motsetnad til når det gjaldt Station Eleven.

God underholdning i vinternatta!