søndag 2. august 2020

Topptrimmen 2020-2022: Kattøyra

Topp nr. tre (av ti) vart fullført fredag ettermiddag/kveld, 31.7.2020.
Kattøyra, beliggande over Dalsdalen/Vigdalen med toppunkt 1411 moh. var av ein slik karakter at dette måtte bli den gode gamle "ettermiddagsturen".

Start fra Vårstølen i Vigdalen kl. 1645, i fint sommarvær.
Her er ein alt komen på 670 moh, så da var det berre 740 høgdemeter til å gå :-)
Heilt nede fra parkeringsplassen kan vi sjå ein varde mot horisonten der som Kattøyra ligg, men toppunktet ligg (sjølvsagt) lenger innpå. Dog er denne varden eit greit mål å gå etter.

Vi valde å gå om stien til Fivla for å komme bort til Breisete der stien mot den gamle fjellstølen Drivande er å finne. Mellom Breisete og Drivande er det mykje kratt, så denne stien er veldig grei å nytte. Vær obs på at ein må gå forbi Breistølen og mot elva før ein finn skiltet til Drivande, og IKKJE  bli frista til å ta av før.
Vi planla å gå om Vigdalsstølen ned att, slik at vi skulle finne ut kvar det var best å gå, og ikkje minst kva som kunne være kortast.
Og la det være sagt med ein gang; Fra Parkerinsplassen og til stikrysset mot Drivande, så var det 2,7 km via stien om Fivla og Breisete.
Om Vigdalsstølen er det 400 meter kortare.

Så da får kvar einskild velge.

Inn til Drivande er det forholdsvis lett terreng, men det brattar til ein smule derfra. Det er satt opp nokre vardar mot Kattøyra, og endatil eit skilt har kome på plass. Det skulle såleis være fullt mogleg å finne fram.
Når vi hadde passert tregrensa, så fortalde vardane oss at vi måtte bøyge gradvis av mot høgre, og der såg vi att den store varden som vi hadde sett nede fra parkeringsplassen. No byrja det å bli enda brattare, men dette var eigentleg berre eit mindre stykke, og det var fint å gå. Litt smeltevatn rant her og der etter den snørike vinteren og den sålangt kjølige julimånaden. Normalt skulle det vore omtrent snøfritt her oppe.

Oppe på den før omtala varden, så såg vi to nye vardar på kvar sin topp. Det var ikkje så langt til nokon av dei, så vi gikk mot den sørlegaste, noko som så viste seg å være feil.
Vel, det er ikkje første gang vi har gjort ein slik liten tabbe, men oppe i fjellheimen, i dette fine sommarværet, så tok vi ikkje det så tungt. Ein liten ekstrasnue baud ikkje på problem, totalt fikk vi 700 meter omveg, så det var ikkje all verda.

Den korrekte toppen vart nådd etter ein time og 48 minuttar. Vi skulle ikkje vore langt unna halvannan time dersom vi ikkje hadde vore kløner og gått feil. Da syntes eg vi hadde gått på ganske så bra, omtrent utan pausar.

Fra 1411 moh var det eit fint utsyn til alle kantar, og ikkje minst veldig LANGT. Fra fjella mot Skjåk i nord, til Lærdal i sør. Alt dette for ein såpass lett og fin tur.
Notering i topptrimboka, som nr. 90, og klypping i kortet, som eg faktisk hadde hugst å ta med denne gangen.
Det var ingen grunn til å stresse, sommarkvelden var varm og fin. I omtrent vindstille, så var det godt med litt drikke og ein godbit som belønning til seg sjølv.

Det å komme seg nedatt er utan unntak verre enn opp. Når ein skal opp, så ser ein alltid kvar ein kan gå, men når vi no skulle nedatt, så vart det nokre fleire stopp, i.o.m. at vi tok ein litt annan trase. Det var jo inga vits i å gå bort att på den første feile toppen enda ein gang!

Eg konfererte med Stravaspora innimellom, og snart var vi nede i dei spora vi hadde gått opp også. Da hadde vi tatt nokre snarvegar litt meir rett ned, for å sei det slik.
På Drivande satte vi oss ned for å sjå etter kjentfolk, men der dukka det ikkje opp nokon, så da var det via Vigdalsstølen, der dei store grantrea er massakrert sidan sist eg var der. Vel, dei er nok fjerna av ein grunn reknar eg med. Vakkert er det imidlertid ikkje slik det ser ut nå.



Personleg likar eg bedre å gå den andre ruta til Breisete, sjølv om den altså er nokre meter langer. Dette blir ein smaksak.

Fire timar og eitt kvarter etter at vi gikk fra bilen, så var vi nede att, og da hadde vi altså tatt oss svært god tid på toppen, surra litt nedatt og hatt ein fin tur.


Kattøyra er ein lett oppnåeleg topptrimpost som "alle" med interesse for enklare fjellturar kan komme seg opp på. Det er eigentleg berre eitt bratt parti, og det er overkommeleg det også. Det er fra Drivande og opp til den første varden, der vi på halvanna km. skal opp 400 høgdemeter.

Totalt gikk vi 13,7 km og 875 høgdemeter. Ein typisk ettermiddagstur altså.


Drivande er den gamle fjellstølen til Kilen. I bakgrunnen til høgre ser vi mot Fivlenosi.

Dersom du zoooomer inn ein smule, så ser du varden på 1411 på dette bildet. Og det er dit du skal. 



Flott utsyn denne fredagskvelden mot kjente toppar overalt....


Hurungane.

Ein fjellfie fra toppen høyrer alltid med.

Mot Kroken, og sanneleg seier eg dykk; Der er fjorden også!

Mot nord, og det er Vangsen vi ser som den markerte toppen i midten.

Ned mot Drivande.


tirsdag 21. juli 2020

Topptrimmen 2020-2022: Grånosi

"Ettermiddagstur".
Eit uttrykk som eg ofte har brukt på dei litt "lettare" toppane som har vore med på Luster Turlag sin mangeårige Topptrim.

Grånosi, 1347 moh. beliggande over Engadalen og over mot Luster er eit slikt eksempel, altså på "Ettermiddagstur".

Ganske så impulsivt fant eg ut at denne nært beliggande toppen var verdt ein tur mandag 20.7.2020.
I utgangspunktet vurderte eg å sykle opp i Engadalen og gå derfra, men fornufta slo heldigvis inn, så det vart bilen opp Vassvollvegen.
Det kan være verdt å nemne at Vassvollvegen AL framleis krev kontant betaling for bruk av vegen. Medan store deler av verda ellers gjerne nyttar betalingsmetodar som t.d. vipps, så skal dette aksjelaget har det i cash.
Altså: Vi er i 2020. De må seriøst opprette ein vippskonto. Helst i fjor. Eg betaler gjerne, men må i det minst vite kva kontonummer det skal innpå, eller kven som kan kontaktast for info.

Nåvel.

Den opprusta vegen til Vassvollane er verdt å bruke hvis ein startar å gå herfra. Alternativt kan ein gjerne gå fra Mytane og via Navarsete og Heggdalen, eller fra Røssesete over Harastølen i Luster. Eg valde altså Vassvollane, fordi eg ville gå om den gamle fjellstølen vår, Bergskar, av meir nostalgiske grunner. Har ikkje vore her på 14 år, og dette er den gamle fjellstølen til Haugane. Her oppe i fjellet, 1000 moh, dreiv dei altså på med støling ein gang i tida. Livet er på mange måtar enklare nå.



Litt om stien opp. I området rundt Flatningane er det flust av stiar ein kan gå, og mange av dei er skilta. Problemet er imidlertid av mange av skilta er gnaga på av hestar, og dermed heilt eller delvis øydelagde. Nå er eg heldigvis ein smule lokalkjend, så det baud ikkje på noko problem, og fra Flatningane og opp til Bergskar er det ein heilt grei sti, om enn ikkje så mykje brukt.

Derfra gikk eg opp mot trigpunktet som er markert på kartet på høgde 1058. Dette punktet ser ein på god avstand. Derfra var det berre å rusle innover fjellet, uten at eg hverken såg eller høyrde ein sjel. Av og til kan det være veldig behagleg.

Oppe i fjellheimen kom eg så til to mindre hytter, den eine visste eg om fra før, men den nyaste stod der definitivt ikkje sist eg var der, i 1988 trur eg det var.
Dermed tok eg snuen forbi den nyaste hytta også, som ikkje er den største eg har sett.
Men likevel; Veldig greit å vite at det er to krypinn her oppi ville fjellet i fall ein skulle hamne i naud eingang.
Nå kom det eit par mindre snøfenner som eg måtte krysse, og over nokre av dei var det gått såpass mykje at det var vorte søkk. Om det er folk eller dyr, har eg ingen aning om, og bryr meg heller ikkje. Det var uansett eit fint terreng å gå i, og det gikk lett å finne Turlaget sin kasse. Den var festa på eit nytt trigpunkt, markert som 1346 moh på kartet. Det høgaste punktet er oppgitt til 1354, og ligg noko lenger innover i fjellet.
På toppen var det nå ein heller kald vind, så eg tok dei obligatoriske bilda, skreiv navnet i boka (som nr. 114), og skulle klippe kortet......som låg att heime....Hadde nemleg tatt det ut av kartmappa, og gløymt å legge det inni att etterpå....

Det fins større problem her i verda. Corona, narkokrigen i Mexico, borgarkrigen i Syria, aidsepidimien i Sør-Afrika...
Når ein set det perspektiv, så er eit attgløymt kort av mindre betydning. Eg kan heller gå opp att seinare, dersom Luster Turlag ikkje skulle tru på meg. Men bilder og signatur i boka held sikkert :-)

Eg ville gå om Stordalen nedatt. Det betydde at eg følgde Stravaspora mine ned til dei før omtala hyttene, og gikk ein ny trase derfra.
Dette var ein mykje bedre sti å gå,  meir brukt, og ikkje på langt nær så bratt som det hadde vore fra Flatningane og opp til Bergskar.
Men det visste eg jo om.
Eit godt tips må derfor være å gå heilt bort på Flatningane, og om Stordalen når ein skal på Grånosi. Eg gikk jo om Bergskar av nostalgiske årsaker. Dessutan er Flatningane ein av dei mest velstelte og flottaste stølane i heile Lustrafjelli, så ein stopp her er eit must.
Fra Flatningane og ned til parkeringsplassen er det berre ein km, og ein kan gå omtrent kor ein vil, om enn stiane er å føretrekke.

Vel nede att ved bilen kom eg på at støttebinda til knea hadde vore gode å ha, samt gangstavane mine. Gangstavar er kanon, og støtte for mine urgamle og utslitte fotballkne var sårt sakna. Det var regelrett vondt å gå nedover på slutten. Godt det ikkje var ein lenger tur.

Eg brukte ein time og 32 minuttar opp, og eg gikk ikkje som ein racer akkurat. Tok litt bilder her og der, drakk litt saft, mimra litt og hadde det i det heile ganske så bra. Ein liten pause på toppen,  klesbytte, ein bitteliten matbit, drikke, foto og signatur tok nokre minuttar.
To timar og 45 minuttar etter at eg gikk fra bilen, så var eg nede igjen, så jo; Grånosi er ein ettermiddagstur, med fint terreng og som vanleg; Strålande utsyn til tross for den heller beskjedne høgda over havet.
Total distanse vart 10,5 km og791 høgdemeter.

Bilder:


Fjellstølen Bergskar er forlengst nedlagt, og kun nokre steintufter vitnar om arbeidet som pågjekk her oppe i høgfjellet i si tid.


Her var eg komen nesten til hyttene, og Grånosi reiser seg i bakgrunnen. Herfra er det ca. to km. til toppen.


Eg måtte jo ta ein fjellfie på toppen, ettersom eg hadde gløymt att klyppekortet mitt heime....

Skilta er som nevnt i ein miserabel forfatning rundt om i fjella. Dette var av dei bedre.

Ein snøfie/skyggfie høyrer med på einkvar fjelltur.

Heggdalsvatnet(1025 moh) er isfritt, men det tok si tid i år.

På Flatningane er det så fint at ein skulle tru at det vart nytta robotklippar. Det er det sjølvsagt ikkje, men hestar og sauer gjer også nytten. Fine og velstelte hytter og stølshus er det her også!

Hadde ikkje med salt til desse....

mandag 6. juli 2020

"Scary stories to tell in the dark" - Filmomtale

Ein fin liten familegrøssar, fra den norske regissøren Andre Øvredal, mannen  bak den mildt sagt uhyggelege "The autopsy of Jane Doe". Vi får for all del håpe at det ikkje er mindreårige som finn ut at dei skal sjå "Jane Doe" etter denne heldige versjonen av "Scary stories"....

Scary Stories to Tell in the Dark film logo.jpg

"Scary stories" er basert på barne og ungdomsserien ved same navn. Dette er såleis ikkje ein skrekkfilm for oss diehard grøsser og horrorfans, men skal vi heller kalle det ein slags lettare og passe skummel innføring i skrekkgenren for dei litt yngre av oss?


Handling:
Vi er i året 1968 der ein smånerdete vennegjeng gjer seg klar til Halloween. Det er siste gang dei skal feire "trick or treat", for neste haust er dei liksom for gamle.
Vennegjengen er plaga av den vanlege ufordraglege samling idrettstullingar, de veit; Den samme drittgjengen som vi har sett i dusinvis av amerikanske filmar opp gjennom åra. 
Men nå er det halloween, og dei tre nerdene har lagt ein plan, som Egon Olsen ville ha sagt.

Planen går "helmax", med det unntak at idrettstullingane blir drit(!)forbanna og skal hevne seg. Nerdegjengen havnar til slutt i det fraflytta og skumle huset som antaglegvis befinn seg i einkvar amerikanske småby. I dette skumle huset var ei ung jente innesperra av den slemme familien sin, og kanskje heng noko att.....?

No prices for guessing at det gjer det.

Ei bok dukkar opp. Skreven av den stakkars innesperra jenta, med blod som blekk. Oi-oi, dette blir ille!


For oss som har sett mengder med grøss og gru før, så veit vi sjølvsagt alt som vil skje, men i dette tilfellet er ikkje det så nøye. Dette er berekna på eit heilt anna publikum, og det funker godt. Vi får nokre velplasserte jump-scares, spennande og småekle hendingar, eit lett intrikat plot og nokre småskumle scener. Jo, dette er ei god og effektiv innføring i den fantastiske filmgenren som heiter "skrekk".
Det er lettvektarskrekk, men det er heile hensikta. Kvifor skal ein skremme folk fra sans og samling, slik at dei aldri løyser ein kinobillett igjen? Filmselskapet skal jo tjene pengar, og det har dei da også gjort på denne fiffige familegrøssaren. Faktisk ventar eg berre på oppfølgaren!



Kva var bra?
Fugleskremselet.

Kva var mindre bra?
Han duden fra The Walking Dead såg litt for gammal ut til denne rolla.

Alt i alt, ein fin familegrøssar, men ikkje for dei aller minste. Det er tross alt ein grunn til at aldersgrensa er som den er (15). 12-åringen treng ikkje sjå denne åleine.

Lukke til!

Bilderesultat for terningkast fire



"Ukjent soldat" TV-serie, omtale

Nå i mai kom miniserien "Ukjent soldat" ut på strømmetenester.
Netflix vart mitt valg, og eg slukte denne briljante finske serien i to jafs.

A theatrical release poster of the film featuring a Finnish soldier carrying a machine gun tripod through a foggy forest.

"Ukjent soldat" er basert på Vaino Linnas roman fra 1954. Han var sjølv soldat under andre verdskrig, og deltok bl.a. i den såkalla "Fortsettelseskrigen" som Finland førte mot Sovjet.
Som vi alle veit måtte Finland avstå store landområder etter Vinterkrigen halvanna år før, men med nazitysklands invasjon av Sovjet sommaren 1941, så gikk Finland også til angrep mot den mektige naboen i aust. Finland ville ta attende landområda dei måtte avstå, og det er dette felttoget som er bakgrunn for romanen og dermed også TV-serien.

"Ukjent soldat" følgjer ikkje ein hovedperson, men vi vert litt lausare kjent med ei rekke soldatar og offiserar i den finske hæren. Kameratskapet som soldatane føler til kvarandre, hiarkiet mellom offiserar og soldatar, meiningslause handlingar, krigens råskap og barbari..... alt vert skildra fra synsvinkelen til dei vanlege soldatar. Soldatar som gjerne vert ofra som kanonføde mot det som etterkvart skal bli ein uovervinneleg krigsmaskin i form av Den Røde Arme.

Kva slags figurar møter vi så?
Jo, t.d. den unge offiseren med sin trofaste forlova. Han er fra ein velståande familie av militærslekt, og føler fedrelandet kallar. 
Vi møter underoffiserar som utfører dei ordrar som vert gitt, uansett kor heilville dei møtte framstå.
Vidare treffer vi høgtståande offiserar som knapt bryr seg om soldatane i det heile tatt, så lenge dei gjer som dei får beskjed om.
Men mest av alt er dette altså beretninga sett fra heilt vanlege unge menn sin synsstad, krigens meiningslause og endelause voldsorgiar.

Konfliktar oppstår når krigslukka byrjar å snu. Da er det den erfarne soldaten fra Vinterkrigen som må trå til. Som hardfør gardbrukar uti villmarka er han vand med å klare seg, uansett tilhøve. Spørsmålet vert berre: Er det for mykje endatil for denne dyktige mannen?


"Ukjent soldat" baserer seg på Linnas eigne observasjonar og opplevingar som soldat under krigsåra. Boka vert, med rette, rekna som eit av finsk litteraturs aller største meisterverk, og spør du meg, så fortjener denne serien nesten samme status.
Det er ein, etter finske tilhøve, dyr og stor produksjon. Kritikkane heime i Finland var blanda, der mange av dei kritiske røystene gjekk på den brutale framferda som også dei finske soldatane stod bak. 

TV-versjonen er på fem deler, med kvar episode på i underkant av time kvar. Det er også ein langfilm-versjon på knappe tre timar.

Så, er dette bra TV?

Utan tvil. Dei finske soldatane snakkar... ja... finsk. Sovjetarane snakkar russisk. Slagscener er påkosta, kostymer og rekvisittar ser, etter mitt enkle auge, ut til å være ein ekte finsk hær anno 1942. Slik er det ytre av høg klasse.
Men det er altså den vanlige soldats opplevingar som gir inntrykk. Unge menn som dreg ut i ein meiningslaus krig, forført av stormannsgalskap og urealistiske draumar fra forvirra statsleiarar.
Det er som nevnt brutalt, og noko happy ending kan vi nesten sjølvsagt berre gløyme.

For som vi nå veit: Fortsettelseskrigen enda med finsk tilbaketrekning, og kapitulasjon med enda verre vilkår enn det dei hadde fått etter Vinterkrigen. Enda større landområder måtte avståast til Sovjet, og Finland måtte betale ei stor krigserstatning attpå. 
Verst av alt var likevel at over 60000 finske soldatar vart drepne i dei blodige kampane, eit veldig antal når vi veit at Finland hadde ei befolkning berre noko større enn Norge.

Hvis du framleis ikkje har sett den beste nordiske krigsfilm/TV-serie nokon gong, så gjer det. I kveld.

Bilderesultat for terningkast fem


søndag 5. juli 2020

Topptrimmen 2020-2022: Nipa

Omsider.
Etter nesten to års venting.

Luster Turlag sitt flotte og tildels utfordrane tiltak med å dra folk rundt om på plassar der dei ellers aldri ville satt sin fot.
Vi snakkar sjølvsagt om den nyleg igangsatte Topptrimmen for åra 2020-2022.

For dei som ikkje kjenner det smått geniale konseptet, så handlar det altså om å besøke 10 fjelltoppar rundt om i vår fjellrike og store kommune.
Vi har tre år på oss, og om det er sommar eller vinter betyr ikkje så mykje.

For mitt vedkommande vert alle toppane på sommarstid, da mine skiferdigheiter er......minimale.
Opp skulle nok gått bra, men ned. Hoi.

Første, og definitivt lettaste av dei ti, vart tatt nå, laurdag 4.7.
Det er toppen som gjer at mykje av bygda ligg i skugge store deler av året, Nipa, der posten er satt på 867 moh.
Her KAN vi køyre opp nesten til stølen Røyteholet, og gå i ein halvtime før vi er på toppen. Men kva er vitsen?
Heiter det ikkje ToppTRIM?
Turlaget har i deltakarkortet sitt sagt at startpunkt kan være fra Joranger eller Røneidsstølen, slik at vi i det minste får ein smule utfordring.
Eg valde å gå for den fjerde varianten, sykling heimefra, da det tross alt er tohjulstreninga som er viktigast for meg. Eg anslo distansen til ca. 15 km. ein veg, og satsa på å trille om Lambhaug og Høgi på veg opp.
Som tenkt, så gjort. 
Med terrengsykkel klar, eit liten sekk med nokre bitar fyrstekake, RedBull og klesskifte så trilla eg i veg. Det gikk ikkja akkurat i #kollosalfart mot Marifjøra og opp Marheimsgjelet, men det var da heller ikkje hensikta.
Roleg opp til Lambhaug også, før dei meir utfordrande delene forbi bomvegen ved Høgi og opp til parkeringsplassen ikkje så langt fra Røyteholet. Eg brukte ein time og 26 minuttar opp til dei knappe 650 moh, uten å slite meg ut. Skulle tross alt gå til topps også. Det er mange år sidan eg var her sist, og hadde derfor ikkje så store kunnskapar om stien eg skulle gå.

Røyteholet er ein fin støl, med nokre mindre tjern. Isolert sett skulle ein tru at dette var ein stad som høyrde heime i skogane på austlandet.
Men uansett kor sjarmerande det var med sauer og tjern, så var det toppen som var målet.
Det gikk rimeleg greit å finne posten som var satt opp, for her skal ein faktisk berre gå etter det høgste punktet. Det går ein tydleg sti fra Røyteholet og vidare mot "Speigelen" som den populært vert kalla. Eit par hundre meter før ein kjem heilt bort til den, så er det berre til å ta av fra stien, og bryte av til høgre mot det som ser ut til å være det høgaste punktet og vips! så ser ein posten litt innpå. Heilt greit å finne fram.
Det tok meg ein halvtime fra eg parkerte sykkelen, og totalt ein time og 58 minuttar sidan eg sykla heimefra. Distanse var 15,5 km.

På denne fine sommardagen vart det klar sikt til alle kantar: Mot Jotunheimen, Breheimen, Haugmelen og gudane må vite kva dei heiter alle toppane vi ser herfra. 
Etter å ha klipt kortet og satt signaturen min i boka som nr. 38, rusla eg ned til "Speigelen" for fyrstekake og RedBull. Her kunne eg sjå nedatt på huset mitt, men også Skagastølstindane og Feigefossen. Rett fint var det!
Eit kvarters pause måtte eg unne meg, før det var berre til å labbe nedatt tiol Nakamuradoningen. På att med sykkelsko og hjelmen, og i adskillig større fart enn opp, så tok eg vegen om Sjåflat og Joranger.
På den måten vart det ein fin rundtur, og vel heime viste Strava i underkant av 30 km. 3,7 av desse var til fots, resten på to hjul. Heile turen i overkant av tre timar, og det inkluderer klesskifte, skobytte, fotos og ein liten matbit. 

Løysinga med å sykle til ein Topptrim syntes eg var såpass vellukka, at det ikkje skal utelukkast at eg gjer det fleire ganger. Bolstadnosi og Grånosi er dei første eg kjem på i så måte. Vi får sjå korleis det blir...
Eg anbefaler iallfall folk i Gaupne og dei andre næraste nabobygdene til Nipa å gjere det samme. Da får de ei god sykkeløkt, og ein fin liten topptur som kan by på flott utsyn.


Bilder: 

Det er ikkje noko varde på toppen, men posten er rimeleg grei å finne likevel. Den er ganske enkelt plassert der den skal være, på det høgaste punktet:-) Herfra kan Nipa by på fint utsyn, til tross for den beskjedne høgda over fjorden. Heilt i bakgrunnen ser vi t.d. Skagastølstindane.





"I can see my house fram here" var ein tittel på ei plate av progrockbandet Camel. Og fra Nipa kan mange gåpningar sjå sitt hus. Fint å sjå NED på Engadalsvegen og Engadalen også.


Desse kjende toppane markerer seg godt i fjellheimen.




Og altså: Heilt opp hit kan ein sykle. Hvis ein gidd. Tenk på at herfra er det kun ein halvtime til toppen, ein tur som også mindreårige kan klare ganske så greit, dvs. gåturen fra parkering til toppunkt.







søndag 24. mai 2020

Have a good trip - filmomtale

Dette er ein film som er svært aktuell for alle oss med ein smule interesse for ruspolitikk.
Vi står som kjent midt oppi ein heit debatt om rusreform, og denne filmen kan faktisk være eit forholdsvis nøkternt bidrag i så måte.
Have you ever had a bad trip while high on any type of drug and if ...

Filmen vart sluppen på Netflix nå i mai, og den norske tittelen er..... "Psykedeliske høydepunkt".

Eg føretrekk den originale tittelen.

Dette er ein slags dokumentarfilm, med ei rekkje intervju av kjende personar som har testa diverse psykedeliske stoff, det mest kjende er såklart LSD.
Og da vil du kanskje tenke; Er ikkje det veldig farleg?
Jo, som alle rusmiddel i ein eller annan form er det forbunde med fare å innta det, men det er ikkje på langt nær så farleg som vi "lærte" i t.d. "Himmel og helvete".
Hadde det så vært, så burde vi sjølvsagt høyrt mykje meir om fatale konsekvensar av bruken, men det gjer vi jo ikkje.

Vel, tilbake til sjølve filmen.
Vi får sjå tidlegare tiders propaganda om kor farleg LSD kunne være, presentert av legar, gjerne i militæruniform. Det høyrer med til historia at LSD opphaveleg vart brukt som legemiddel og testa ut, bl.a. på studentar fram til byrjinga av 1960-talet. I takt med datidas moral, så vart det satt ein stoppar for all legal bruk, noko som sjølvsagt gjorde at den illegale bruken eksploderte. Vi kjenner alle til kunstnarar av diverse slag fra den tida som utan tvil testa psykedelisk dop.
Vi møter ei mildt sagt underleg forsamling med kjendisar, Ben Stiller, Sting, Sarah Silverman, Carrie Fisher og haugevis av andre som fortel om sine opplevingar, påverka av psykedeliske stoff.
Ja, det fins einskildhistoriar om folk som har opplevd underlege og kanskje skumle ting påverka av eksempelvis LSD, men langt dei fleste skildrar bruken som eit dykk i diverse sanseopplevingar som vi ikkje kan oppleve ellers.


Her i landet har LSD bruken auka ein smule siste åra, skal vi tru rapportane. Det er kanskje ikkje så rart. Stoffet krev særs lite plass, det er ikkje rapportert om dødsfall, og mange brukarar seier å oppleve ting dei aldri har drøymt om før. Klart, det kan medføre farlige situasjoner, spesielt hvis ein drikk alkohol ved sidan av. Men da er liksom heile vitsen borte, spør du meg. Og nei; Eg har aldri prøvd psykedelisk dop av noko slag, og har heller ikkje noko ønske og behov om å gjere det. Eg har opplevd ein hallusinasjon (av utmatting på militærøvelse), og det var lysår fra å være skøy. 



Filmen intervjuar brukar etter brukar, og er det da så ingen ulemper med psykedelisk dop? Er dette eit slags mirakelstoff som slepper laus nye banebrytande tankar hos alle?
Nei, det er også ei rekke kritiske merknader, bl.a. må ein passe på å ikkje ta for mykje. Ein vanleg feil er at ein ikkje har tolmod til å vente på at rusen skal slå inn, og derfor tar ein lapp til. Det er ikkje å anbefale. Og igjen: IKKJE drikk alkohol ved sidan av!!
Skal eg være heilt ærleg, så vil eg vel neppe anbefale nokon å prøve rusmiddel i det heile tatt, men hvis du absolutt MÅ, så er antagleg LSD og andre psykdeliske middel av dei tryggare. Følg desse gode råda, hvis du som sagt absolutt MÅ teste.

Kanskje du går i flint over det eg har skreve her, og meiner at eg oppfordrar til å teste dop?
Beklager, da har du ikkje forstått noko av det eg har skreve. Kommenter gjerne, men legg att fullt navn, slik som eg gjer. Anonyme innlegg bruker eg ikkje tid på.

"Have a bad trip" er ein interessant og småmorsom film om bruken av eit berykta dop, som er langt mindre farleg enn "dei" vil ha oss til å tru. 
Det er ikkje nokon film som kvar og ein vil ha interesse av, men som sagt, for oss med meir enn middels interesse for temaet, så anbefaler eg den gjerne. 

På Netflix altså.

Bilderesultat for terningkast 4





torsdag 21. mai 2020

I am the pretty thing that lives in the house - Filmomtale

Uvanlige grøssarar står høgt på mi favorittliste, gjerne med gotiske innslag, og da passer det ekstra godt med denne saken, ein knapp halvannantime lang sak på Netflix, med minimal rolleliste, og nesten enda færre replikkar. 

I Am the Pretty Thing That Lives in the House poster.jpg

I am the pretty.... vert skildra til å være ein gotisk spøkelsesfortelling, og i mitt einfold trudde eg kanskje den kunne være i nærleiken av samme kvalitet som eksempelvis "The Others" fra ein del år tilbake.

Men nei.

Dette byrjar tregt, og det fortsett i sirup filmen til ende.

Handlinga føregår omtrent utelukkande i eit litt større hus, der pleiaren Lily kjem for å stelle den demente gamle dama Iris. Iris er forfattar av skumle bøker, men er nå så redusert at ho må ha tilsyn døgnet rundt. 
Fortellaren i filmen er altså pleiaren hennar, Lily, som etterkvart opplever uvanlige ting i det stort sett mørke huset. Iris er lenka til andre etasjen, men ein eller annan nappar ut telefonledninga, snur på eit teppe, og det dannar seg etterkvart også ein stadig større muggflekk i eit hjørne.

Lily byrjar å sjå og høyre ting i det ganske så dystre huset, og gjennom samtalar med Iris får vi også bli kjent med tidlegare bebuarar derfra, bl.a. Polly.
Polly lei ein heller ublid lagnad på 1800-talet eingang, men kven veit om ikkje ho har satt varige spor etter seg, både i Iris sitt forfattarskap, og kanskje også i.....sjølve huset?

Filmen sig avgarde i snegletempo. Det er ein av dei få filmane eg har sett som har hatt så lite framdrift at eg har måtte ta pause. Med ei rolleliste der kun fem personar seier noko, derav kun ei som pratar noko meir enn eit fåtall setningar, så er det ikkje dialogen som driv dette framover.
Filmen er i tillegg ganske så mørk, slik at denne må ein faktisk sjå i eit mørkt rom på kvelden. Så da vet ein vel kanskje redd vil du tenke?
Nei.

Det er ikkje bø-scener her. Nesten.

Filmen består av voice-over til Lily, at ho går rundt i mørke rom, og i det heile tatt er det ganske så kjedelig.
Til å være ein gotisk spøkelsesfilm, så er det uvanleg lite av begge deler, dvs. både den gotiske stemninga og spøkelser.
La oss heller kalle det ein film om å gå omkring i ein stort dystert hus med lite belysning, det trur eg passer bedre.

Høgdepunkt: Tja.....kan faktisk ikkje komme på noko.

Lavmål: Å herregud så tregt det går!


Ein svak

Bilderesultat for terningkast 2

Skal det få terningkast ein, så må det mykje til, og så ille er denne filmen ikkje. Men nesten.

Midsommar - filmomtale

I 2018 kom Ari Aster ut med den heilmørke og svært nifse grøssaren Hereditary. Den handla om arv, okkulte krefter og vart omtala som noko av det mest grøssande på mange år. Var det ein sjanse for at han kunne klare å toppe dette med fjorårets bidrag?

Midsommar (2019 film poster).png

Enter; Midsommar, så langt bort fra mørke hus, trehytter og skumle omgjevnader som du kan tenke deg.
Vi skal nemleg til den svenske landsbygda, nokre mil nord for Stockholm (OK, filmen er spelt inn i Ungarn, men det er ein anna historie), og der skal det markerast ein stor fest.
Den svenske studenten Pelle får med sine amerikanske venner, Mark, Josh og Christian, på noko som eigentleg skal være ein slags fest og morotur. 
Med på turen vert også Christian sin kjæreste, Dani, som akkurat har opplevd svært traumatiske ting i den aller næraste familie. Christian vil eigentleg avslutte forholdet med Dani, men lar det være, eine og åleine grunna hennar nylege tragiske hendingar.

Dei fem reiser til Sverige, møter to engelske studentar, samt Pelle sin familie som han kallar dei. Her burde nok alarmklokkene byrja å ringe for våre amerikanske venner som tross alt studerer antropologi og psykologi. Liknar ikkje dette svært yndige samfunnet, beståande av lyse netter, blomsterkledde og smilande svenskar, mistenkeleg på ein kult?

"Familen" skal iallfall feire midsommar, med ein fest som kun vert avholdt kvart 90. år, og som skal vare ni dagar til ende. Null alkohol, men haugevis med psykedelisk dop florerer, og våre amerikanske og britiske heltar tek ikkje fem øre for ein "trip" av det anten gode eller dårlege slaget.

Vi blir kjent med at familien er inndelt i vår, sommer, høst og vinter, og at ingen i familen vert over 72 år. Vi får snart vite kvifor.

Midsommar varer i nesten to og ein halvtime, og det går ikkje unna i lynets fart heile tida. Mykje vert brukt på Danis mildt sagt tragiske familiebakgrunn, og i det heile tatt hennar forhold til Christian. Det er bakgrunn for heile filmen.

I rollane finn vi, forutan dei amerikanske, også ei rekke svenske aktørar, som heldigvis snakkar svensk. Det gir det, som i Extraction, eit langt meir realistisk preg. 
Ja, vi ser at kulten sin landsby er bygd opp for å lage denne filmen, ingen kunne bodd i slike hus midtvinters, men det funkar likevel.
Så, sjølv om det er lyst omtrent heile døgnet, og alt er fagert og godt, så er dette ein ganske så guffen og ekkel grøssar. Ingen jumpscares, men ei krypande stemning av uhygge og ein definitiv kjensle av at "dette kan ikkje gå bra" bygger seg opp.
Ein artig twist på slutten, uten at den skal røpast her.

Midsommar vert anbefalt alle som liker oppbyggande og uvanlige grøssarar. Hvis ein er ute etter tonnevis med blod og gørr, så har ein havna feil.
Filmen har fått gode kritikkar, og dersom filmskaper Aster fortsett som med Midsommar og Hereditary, så ser framtida lys ut for alle skrekkfans.

Høgdepunkt: Dani får det som ho vil til slutt.

Lavmål: Amerikanarane er ikkje så smarte at det gjer noko, til tross for si akademiske utdanning.

Bilderesultat for terningkast 5