torsdag 24. november 2016

"Fabeldyr og hvor de er å finne" - Filmomtale

På kino igjen.
Familie og eventyr ispedd litt fantasy, med ei (svært) laus tilknytning til Harry Potter universet.
(Svært) fordi det kun er bittelitte grann som henleiar tankane på megasuksessen om den unge trollmannen med brillene.

Fantastic Beasts and Where to Find Them poster.png


Først litt om handlinga:
Newt Scamander (originalnavn er alltid best) kjem til 1920-talets New York med båt fra Europa. Scamander (Eddie Redmayne, sist sett som Stephen Hawking i The Theory of everything) kjem straks i kontakt med Mary Lou som hevdar at heksar og trollmenn er farlege skapningar, ho skulle vel berre visst, dumma! Mary Lou driv ei slags kyrkje med ein litt underleg ungeflokk, der spesielt den eldste verkar litt utilpass.

For Newt har sjølvsagt trollmannsevner. Og ikkje berre det. Han har også ein plan med turen sin til USA, han er på utkikk etter enda fleire mytiske skapningar enn dei han allereie har plassert i kofferten sin.
Jepp, det er liksom  bakgrunnen for heile sirkuset som snart skal begynne, nemleg kofferten. Denne inneheld nemleg ei mengde fabelskapningar, og når eitt av dei rømmer fra kofferten, så kan ein trygt sei at forviklingane startar.

Gjennom eit New York i 1920-tals stil får vi med på alle anstrengelsane som Scamander må igjennom for å få tak i alle skapningane sine att, og jammen dukkar det opp andre trollmenn og hekser også, kven kunne vel ha gjetta det.
Endatil ein skummel av arten også, samt den obligatoriske halvtomsingen som openbart må være med i einkvar familiefilm fra Hollywood.

Det er Eddie Redmayne som ber filmen, som ein slags nerd med magiske evner. I andre roller finn vi t.d. ein veteran som Jon Voigt, samt ein lovande cameo fra Johnny Depp. Han skal vi visst få sjå adskillig meir til i dei kommande filmane....
Colin Farrell har også ein viktig rolle.

Men kjente namn til tross: Det er alle dei underlege dyra som saman med Scamander er det som betyr noko. Forfattar J.K. Rowling har utvikla Harry Potter-universet adskillig, og alle dei underlege skapningane som er med i denne filmen er imponerande godt påkomme.
Faktisk vert det litt for mykje av det gode. Flotte spesialeffektar, god lyd og 3D, det er så overveldande at ein sluttar å la seg imponere til slutt. Eit spennande plott druknar nesten i effektar, men det er likevel underholdande så det held lenge.

Filmen varer i over to timar, og det er planlagt ialt fem stk. i denne serien også.
Filmselskapet ser vel, som med Harry Potter serien, at her er det mogleg å suge ut ekstra masse cash hvis vi lagar ein film eller to ekstra.
Knytninga til Harry Potter må nemnast litt ekstra.  Den er ikkje så veldig tett akkurat. Det er sagt litt om Hogwart, muggels, samt ein referanse til ei LeMont, og ein Humlesnurr blir såvidt nemnt, men ellers så er det fraværande.
Kanskje det er like greit?


Høgdepunkt: Eit slags nebbdyrliknande vesen er glad i alle slags ting som blingar, smykke, myntar og slikt. Kult laga!
Lavmål: Eg ser ikkje vitsen med å ha med ein "gomp" som fungerer som denne filmens halvtulling. Forutsigbart.


Konklusjon:
"Fabeldyr og hvor de er å finne" duger godt som dryge to timar effektmakeri av høg klasse. Underholdning får ein til dei grader, men det er slett ingen film for dei aller minste, litt for skummel innimellom.

Terningkast:





søndag 13. november 2016

Julegudstjeneste. (Samt bibelsitat.....egna til å skremme, og le)

Ny oppdatering, 17.11.2016:

Det er kanskje ikkje kjent for alle, men i fjor kom det nye anbefalingar vedr. skulegudstjenester.
Utdanningsdirektoratet anbefaler, men krev ikkje, at dei som skal delta i skulegudstjenestene må aktivt melde seg på. Det er i det minste eit steg framover, men i kor stor grad vert det praktisert i Lustraskulane?
Likevel, på denne måten får  iallfall dei som vil, høve til å gå i kyrkja.
Dei som ikkje vil gå, treng ikkje gjere noko.
Desse anbefalingane fra Utdanningsdirektoratet er verdt å merke seg for foreldreråd, rektorar og andre ansatte i skule og kommune.

Det er kanskje ikkje noko kjempebombe at biskopen i Bjørgvin sjølvsagt reagerer negativt på dette.
Han fryktar konkurransen mellom skulane sitt opplegg og kyrkja sitt. Fordi han er redd for at oppslutninga om hans eige produkt skal minke?

Som om det skulle være noko problem.

For eit par år tilbake fekk vi også denne uttalen fra Utdanningsforbundet, lærarane sin organisasjon.
Lærarane er jo stort sett svært oppegåande menneske, og har også anbefalt at skulegudstjenestene vert kutta ut, om enn av ein annan årsak, nemleg dette med stigmatisering av minoritetar.
Vi siterer Dagrunn Eriksen fra KrF som uttalte seg i den samanheng:
"Vi er blitt krampeaktige, usikre og utrygge i møte med troen i dag"

Men det stemmer jo ikkje. For langt dei fleste nordmenn er ikkje gud noko dei trur på i det heile teke. Undersøkingar viser at det religiøse aspektet betyr svært lite for folks julekjensle. Talet besøkande i kyrkja bør være ein god indikasjon.

Så.
Utdanningsdirektoratet anbefaler å kutte ut skulegudstjenester. Dei anbefaler aktiv påmelding.
Utdanningsforbundet vil kutte ut skulegudstjenester.
Elevorganisasjonen vil kutte ut skulegudstjenester.
Og som ikkje det var nok: Barneombudet gjekk også ut for eit par år sidan og anbefalte å kutte ut skulegudstjenester.

Det kan ikkje være så mykje å lure på lengre.

Kan ikkje dei som vil til kyrkje berre gå ein tur da? På ein søndag? På julafta?
MÅ det absolutt skje i skuletida?



Og i den samanheng må det nemnast den særs enkle løysinga på heile lurvelevenet: Når skulen er slutt t.d. 11:30, så kan kyrkja t.d. her i Gaupne, sette i gang kl. 1200.

Men det heile botnar muligens i at besøkstala kanskje vil bli så mykje lågare?  Kanskje ungane har meir interesse av å komme seg heim til datamaskina og TV`en enn å gå i kyrkja?
Kanskje kyrkja omsider innser at vi lever i eit samfunn der religion (heldigvis) betyr svært lite for majoriteten av befolkninga, aller best illustrert gjennom oppslutninga til KrF siste 15-20 åra.

****************************************************


Ny oppdatering, 16.11.2016:

Det var kanskje ikkje så rart at biskopen fekk støtte for sitt syn også, nå fra Norsk Luthersk Misjonssamband, og Indremisjonsforbundet her i fylket.
Dei henviser til Bibelen.

Og PANG! det var snakk om å skyte seg sjølv i foten. For i bibelen står det som tidlegare nemnt masse rart. Og ikkje minst: Masse grusomt.

Nokre (svært) få  "gullkorn":

Om homoar:
3. Mosebok, kap 20, vers 13:
Når en mann har omgang med en annen mann, slik som en har omgang med en kvinne, har de begge gjort en avskyelig handling. De skal dø, det hviler blodskyld på dem.

Det Nye testamentet stadfester dette:
Romarbrevet, kap 1, vers 27:
På samme måte sluttet mennene å ha naturlig samliv med kvinner og brant i begjær etterhverandre. Menn drev utukt med menn, og de måtte selv ta straffen for sin villfarelse. De brydde seg ikke om å kjenne Gud, derfor overga Gud dem til sviktende dømmekraft, så de gjør slikt som ikke sømmer seg. De vet hva Guds lov sier, at de som gjør slikt, fortjener å dø.

Inge spøk å være skeiv i Midtausten for nokre tusen år sidan altså.

Men, som vi skal sjå, det var ikkje alltid like greit å være kvinne heller, og vi byrjar med 5. Mosebok, kap 22, vers 23:
Når en mann treffer en ung pike i byen, en som er jomfru og forlovet med en annen mann, og han har samleie med henne, skal dere føre begge to til byporten og steine dem ihjel, piken fordi hun ikke ropte om hjelp enda hun var i en by, og mannen fordi han krenket en annen manns kvinne.

Mannen skal altså også steinast, ikkje fordi han var ein voldtektsforbrytar, men fordi han har krenka ein annan manns ære. Voldtektsofferet skal steinast okkesom, fordi ho ikkje ropte om hjelp.

Eit par vers før, i samme Mosebok:
Men hvis beskyldningen er sann, hvis det ikke finnes tegn på at piken var jomfru, så skal de føre henne ut foran døren til farens hus, og mennene i byen skal steine henne i hjel.

Så, sex før ekteskapet medfører dødsstraff. Hugs det, alle de ugifte der ute!!


Men vi går over til den lettare tragikomiske delen, først om ustyrlege barn. I våre dagar hadde vel desse borna fått hjelp, men Bibelen har ei enklare løysing:
5. Mosebok, kap. 21, vers 18:
Når en mann har en ustyrlig og trassig sønn, som ikke vil høre på sin far og mor, og ikke adlyder dem selv om de tukter ham, da skal foreldrene ta og føre ham til byporten, til de eldste i byen og si til dem: " Denne sønnen vår er ustyrlig og trassig, og vil ikke høre påd et vi sier. Ødsel og drikkfeldig er han også." Da skal mennene i byen steine ham i hjel.
Og løysinga er: Dødsstraff.

Mange av oss likar svineribbe til jul, men iflg. Jesaja, kap 66, vers 17:
De som spiser svinekjøtt, mus og annen styggedom, skal alle gå til grunn, lyder ordet fra Herren.
Gud seier altså at vi som et gris skal dø. Surkål og medisterpølse er ikkje nemnt.

Bibelen har også noko å sei om sjømat (!!):
3. Mosebok, kap 11, vers 10:
Men alt som finnes i havet og elvene, alt som myldrer i vannet, alt som lever der og ikke har finner og skjell, det skal være en styggedom for dere.
Krabber, reker, kreps og hummer er altså ikkje greit å ete. Står merkverdig nok ingenting om dødsstraff for å delta på rekebord på Klingenberg hotell i 1990.

Samme Mosebok, kap 17, vers 10, omhandlar blodmat:
Når en israelitt eller en av innflytterne som bor i Israel spiser blod, da vil jeg vende meg mot den mannen og utrydde ham av hans folk.
Dødsstraff for å ete blodpølse altså.

3. Mosebok, kap 20, vers 18, det å ha sex "midt i veka":
Den som ligger hos en kvinne når hun har menstruasjon, og har samleie med henne, han har avdekket hennes kilde, og hun har blottet sin blodkilde. De skal begge utryddes av sitt folk.
Atter ein gang dødsstraff for noko som har med sex i ei eller anna form å gjere. Kva er det med Bibelen og sex eigentleg???



Og slik kunne eg har fortsatt, nærast i det uendlige.
Har kutta ut dei meir pornografiske skildringane, på samme vis som eg skippa alle folkemorda, incesten og voldtektene.
Det er nemleg så altfor mykje å ta av.


Vil du le meir av gamle reglar i ei gamal bok, så kan du  sjekke bibelguiden.
Beklager, men altså: Når høgt utdanna folk henviser til at presten i Lærdal ikkje lever i samsvar med Bibelen, så kan knapt dette takast seriøst. Ein ser kor mange andre absurde reglar det er i samme bok, gjerne i samme kapittel, skreve av samme person.

Konklusjonen blir sjølvsagt: Bibelen er grei å ty til når ein finn noko som stemmer med det ein måtte meine sjølv, slik som med ekteskap og homsar. Men den samme Bibelen er da også krystallklar på at dei nemnde homoar skal dø, at sjømat er styggedom og at slaver er greit å ha.

Nemnde eg forresten at Bibelen reknar flodhesten som det fremste Gud har skapt?
Jobs bok, kap. 40, vers 10:
Se flodhesten! Jeg har skapt både den og deg.
den er det fremste gud har skapt
Skaperen gav den så skarpt et sverd.



Kva har Job røyka den dagen han skreiv dette?

Synes foreldreråd, rektorar og kommunen det er ok å sende ungane sine til ei kyrkje som hentar sine tekstar fra denne boka ja? Fordi det er "tradisjon" og "ein del av vår kultur"?

Forresten er kyrkjene sikkert opne på søndagane framover. Hvis det er så viktig å la ungane få smake litt julepreik, så ta dei med da.




**********************************************


Oppdatert 14.11.2016:
Ikkje uventa har toppsjefen i Bjørgvin bispedømme møtt motbør etter å ha blanda seg inn i korleis sine ansatte skal bu og leve. Når ein blandar seg inn i dei ansatte sitt privatliv, så blir det gjerne litt av det, motbør altså.
Og ein må atter ein gang spørre seg: I kva anna organisasjon hadde dette vorte godtatt?
Og kyrkja lurer på kvifor den stadig misser medlemmer?

Her er litt meir historikk.

500 år etter at Kopernikus presenterte sin ide om det heliosentriske verdsbildet, så er ikkje kyrkja komen så veeeldig mykje lenger på alle frontar. Og ein kan jo få eitt forsøk på å gjette kva slags sentral instans som var imot ideen om at jorda gjekk rundt sola, og ikkje motsatt.

*****************************************


Nei, overskrifta til tross; Dette er ikkje noko svovelskriv om at det er fy-fy å ha gudstjeneste i skuletida, liksom for å markere at det snart er juleferie og greier.
Heller ikkje er det eit skriv om at uttrykket "jul" er av hedensk opphav, og mykje eldre enn markeringa av Kristi fødsel.
Eg bryr meg heller ikkje om at den faktiske dagen for Jesu fødsel aldri er klarlagt, og at det ikkje vart bestemt før fleire hundre år seinare at 24. desember var ein passande dag å markere bursdagen hans på.
Det handlar definitivt ikkje om at nokre sinte ateistar vil avkristne landet, slik som partileiar Hareide i Krf utbasunerer. Går det verkeleg så galt på meiningsmålingane for tida??

Folk må få tru på det dei vil. Hvis ein finn glede i å tru på Gud, Allah, Thor, Vishnu, Shiva, Ra, Baal eller nokre andre av dei 3-4000 gudane som har vore opp i gjennom historia; Be my guest.

"Men det er ein tradisjon å gå i kyrkja siste dagen før juleferien".
Nei. Det er ikkje det. I beste fall er det ein tradisjon av heller ny dato. Da eg gikk på Gaupne skule, ein gang på 1970-talet, var det aldri snakk om noko julegudstjeneste. Derimot var det tradisjon på ungdomsskulen, av ein årsak som eg aldri forstod den gang.
Uvanen med å sende skuleungane til kyrkje i skuletida vil eg tru kom på 1980-90 talet ein gang.
Men sidan den gang har det skjedd mykje.

For det første; Noreg er ikkje eit kristent land, slik som nokon yndar å tru. Saman med våre skandinaviske naboar er vi tvert om eit av dei mest sekulære landa i verda. Rett nok står framleis storparten av befolkninga som medlemar i Den Norske Kyrkja, men medlemstalet kryp sakte, men sikkert nedover, til tross for ein stadig aukande befolkning. 

Det som verkeleg er nedslåande er noko heilt anna: Kyrkja sine haldningar i eit moderne og sekulært samfunn. Og visstnok skal det være spesielt konservativt her på Vestlandet.
For har vi ikkje mange ganger høyrt snakk om ei "open og inkluderande folkekyrkje"?
Spesielt når det er snakk om valg.
Men fagre ord er ein ting, det som skjer i praksis er noko heilt anna.

Vi kan ta nokre ferske eksempel her fra fylket:
Nå tidlegare i haust vart det lyst ut stilling etter prest oppi Nordfjord ein stad. I stillingsutlysninga vert det nemnt at opplysningar om samlivstilhøve kan verta innhenta og bli lagt vekt på. M.a.o. er du homo så treng du eigentleg ikkje å søke. Det står ikkje skreve(!) slik, men biskopen seier jo klart og tydleg i intervjuet med NRK at det er greit å være homofil, så lenge ein er åleine.

Einkvar anna toppleiar som hadde komen med eit slikt utsagn hadde sjølvsagt fått fyken på dagen.
Men i trussamfunn er det altså heilt greitt....

Stillingsutlysinga er endatil gjort med lova i hand. Trussamfunn skal sjølvsagt heve seg over lovverket som er ellers i samfunnet.
For ein kan jo tenke seg reaksjonane dersom t.d. Luster kommune hadde lyst ut etter ein ansatt der det kunne bli spurt, og lagt vekt på, kven søkaren hoppa i senga med. Eller kvifor stoppe der: Kva om t.d. eit firma hadde lyst ut etter ansatte der ein ikkje ynskte personar fra Afrika? Det hadde vore rein og skjær rasisme, men vår "opne og inkluderande folkekyrkje" kan altså, i år 2016 søkje etter folk, og la være å ansette ein ellers kvalifisert søkar fordi han er homofil.

Det er ikkje til å tru.

Ein slik annonse vekkjer sjølvsagt reaksjonar.

For som vi alle veit: Den almektige gud, skapar av himmel og jord, og som er der fra æve og til æve, det han VERKELEG bryr seg om er kven du har sex med....
Det vert henvist til at bibelen seier klart i fra om at ekteskapet er forbeholdt ein mann og ei kvinne.
Greit å henvise til nokre tusen år gamle skrifter der det vert omtala folkemord, voldtekter, incest samt mykje anna snadder. Les det gamle testamentet, hvis du ikkje trur meg. Ja, eg har lest bibelen, antaglegvis meir enn dei fleste som kallar seg kristne, men det er ein annan sak.
Forresten: Les denne, om korleis det skal gå med oss som ikkje trur, henta fra "den opne og inkluderande folkekyrkja".
Ein trussel om evig pine i helvete... Vel, kvifor skal eg være redd for det? Når eg ikkje trur på gud, så trur eg da om mogleg enda mindre på djevelen.




Men det var liksom ikkje nok dette. Bjørgvin bispedømme set heller ikkje pris på sine geistlege ansatte lever i sambuarskap.
Og det er da ein tenkjer: WOW.   Lever denne "opne og inkluderande folkekyrkja" verkeleg i år 2016?



Så kjem eg til poenget: Luster kommune vil vel snart sende skuleungar til julegudstjeneste att. I tråd med tradisjonar, og at det er ein del av julefeiringa og greier og greier.
Spørsmålet må da bli, direkte til kommuneleiing og rektorane rundt om i kommunen:
Er det greit å sende skuleborna, i skuletida, til ein instans som nektar å ansette homofile (i parforhold, einslege er visst ok. Forstå det den som kan), og som refsar ein ansatt for å leve slik som tross alt er heilt vanleg nå til dags.
Synes de verkeleg det er skulen si oppgåve å fylle kyrkjene med skuleungar, når kyrkja avslører seg som det stikk motsette av å være "open og inkluderande"? Berre fordi det har vore ein "tradisjon" i 20-30 år?

Eg har ingenting imot gudstjenester, korkje av katolsk, luthersk eller kva guddom det enn skulle være på menyen den dagen. Men eg kan vanskeleg forstå at Luster kommune og rektorane rundt om kan være komfortable med å sende skuleborna, i skuletida, til ei kyrkje som praktiserer ei slik ordning.

Nå er det sikkert mange foreldre som meiner at "ingen har vondt av å gå ein dag i kyrkja".
For det første: Korleis veit du det?
"Ingen har vondt av å gå i kyrkja" er ikkje noko argument i det heile. Det kan faktisk være elevar som er langt fra komfortable med å sitte i ei kyrkje som ikkje synes særleg om homoar. Det kan jo tenkast at det fins homofile elevar som slett ikkje trives i Herrens hus.
Og hvis du absolutt synes det er viktig at skuleungen din MÅ i kyrkja før jul, så føresler eg at du tek med deg ungen din sjølv, og ikkje brukar skulen og tradisjonar som eit argument.


Det kjem garantert til å bli meir bråk om skulegudstjenester i åra framover. Eg gidd ikkje engasjere meg så mykje i dette lenger, men som sagt vil eg be kommune og rektorar tenke litt over kor konservativ kyrkja eigentleg er. Og eg tek opp att: Er det greit å sende skuleelevar avgarde til ein instans som nektar personar med ein spesiell seksuell legning jobb. Ein legning som garantert fleire elevar også har.

Og nei, eg er ingen sint ateist i kveld. Eg synes berre det er trist at vi år 2016 har ei "open og inkluderande folkekyrkje" som er alt anna enn nettopp det. Det er rett og slett trist.

Eg er veldig glad for at eg meldte meg ut av kyrkja for mange år sidan. Det var rett og slett ubehagleg å være med i eit samfunn som diskriminerer personar med ei bestemt seksuell legning, og som ute på bygdene sikkert kan ha hatt det problematisk nok. Midt på 1990-talet var det også enda større motstand mot kvinneleg prestar enn i dag, noko som også var medverkande til at eg meldte meg ut.

Eg forstår altså ikkje problemet kyrkja har med sex. Muligens det botnar i ei bok, skreve for nokre tusen år sidan, av menn  for menn, i ei rasistisk og kvinnefiendtleg tid, i enda større grad enn i dag.


Det som VERKELEG kunne gjort inntrykk var at t.d. eit foreldreråd hadde hatt ballar(HAH!!!), til å sei: "Beklager. Da Bjørgvin Bispedømme dessverre har slike middelalderske haldningar, så kan vi ikkje delta i skulegudstjenesta. Den dagen kyrkja kan akseptere at det verkeleg er rom for alle i Herrens hus, utanom i fine festtalar, så skal vi heller vurdere å komme attende".

For ei endring i kyrkja sine haldningar må komme nedanfra, t.d. fra foreldreråda på skulane. Med dagens toppleiing i bispedømmet vil det iallfall ikkje skje noko liberalisering. Eg har heller ikkje tru på at politisk leiing i kommunane rundt om, og heller ikkje rektorane ynskjer den støyen som kjem hvis dei hadde bestemt at dei skulle droppe julegudstjenestene, jfr. hendinga på Voss siste tida.

Så kan ein jo komme med ei oppfordring til den vanlege menige mann/kvinne som står som medlem i kyrkja: Er det greit å stå som medlem i eit kyrkjesamfunn der toppleiaren presterer å sei at det er ok å være homo, så lenge du er åleine? Kvifor skal ikkje dei skeive få lov til å oppleve lukka ved å ha nokon kjær?

For min del er eg sjeleglad eg ikkje står som medlem i eit religiøst samfunn som ikkje aksepterer at folk hoppar i køya med ein av same kjønn, big deal liksom.



Løysinga på dette med skulegudstjenester er da også latterleg enkel, berre det er vilje til det:
Når skulen er slutt t.d. 1250, så kan dei foreldre og elevar som vil gå til kyrkje. Preika byrjar kl. 1300.

Problemet løyst på ein god og konstruktiv måte.