lørdag 29. februar 2020

Knut ser gamle filmer om igjen: "The Texas Chain Saw Massacre"

Oioioioi. Sjølvaste "Motorsagmassakren", filmen som for alvor satte begrepet "videovold" på dagsordnen ca. 1980, i samband med kornete VHS-filmar og innleigde "Movie-boksar".
VHS og Movie-boks er framandord i dag, men for 35-40 år sidan var dette ganske så vanlege fenomen i norske heimar.
Den mest berykta av alle berykta filmar fra den tid var nok denne, "The Texas Chain Saw massacre".

A white film poster of a man holding a large chainsaw, with a screaming woman fastened to a wall behind him. The writing on the poster says, "Who will survive and what will be left of them?"; "America's most bizarre and brutal crimes!"; "The Texas Chainsaw Massacre"; "What happened is true. Now the motion picture that's just as real."

I denne 83 minuttar lange lågbudsjettssaken fra 1974, regissert av Tobe Hooper, vert vi for første gang kjent med ein av filmhistorias mest kjende figurar innan skrekkgenren; Leatherface.
Han er yngstemann i ein brødreflokk som lever av å selge deler AV dei forbipasserande TIL dei forbipasserande. Saman med storebrødrene driv han nemleg ei slags vegkro, der gjestene kan komme forbi og få seg ein matbit, gjerne ein blodig biff hvis det er ferske kjøttvarer tilgjengleg.

Leatherface, spelt av ein velvaksen islandsk herremann, Gunnar Hansen, er lettare tilbakeståande og må utføre alle drittjobbane i familiebedrifta, dvs. skaffe råvarer til vegkroa.
Ned til dette trøysteslause landskapet på den texanske landsbygda kjem så eit billass med teite ungdommar, derav ein i rullestol.
På vegen har dei tatt med seg verdas verste haikar, som snart vert kasta ut. Men ingen fare, haikaren dukkar opp att.
Dei oppfører seg akkurat så dumt som kun dumme ungdommar i ein skrekkfilm kan oppføre seg, og ein etter ein vert dei fanga, hengt opp på slaktekrokar og nytta som ingrediens i diverse matrettar.


Bon appetit!

Leatherface har eit favorittverktøy, og det er ingen pris for å gjette at det er ei......motorsag!
Denne vert brukt flittig, kjøttet må jo delast opp før tilbereiing.
Til slutt er det kun ei av dei teite ungdommane som er att, og ho skal bestefar i huset få lov til å slå i hjel, for han var jo den beste i faget i si tid.
Dette er kanskje noko av den mest absurde filmscena eg har sett: Ein bitteliten, gamal og sjukleg mann prøver gang på gang å slå det stakkars offeret i hjel med hammar, medan gutane hans står klar med ei sinkbalje under. Men han er så svak at til slutt klarer den sterkt traumatiserte jenta å stikke av.
Etter fleire minuttar hyl og skrik i texansk krattskog, med ein gal Leatherface etter seg, så kjem ho seg omsider unna. Filmen sluttar med at islendingen står og viftar med ei rusande motorsag på ein veg i grålysninga.


Bakgrunnen for filmen kan være verdt å få med seg. På samme måte som "Psycho" er også denne inspirert av fortellinga om Ed Gein, ein gal seriemordar på 1950-talet. Hooper trakk imidlertid dette enda litt lenger vekk fra den ekte historia enn Hitchkock hadde gjort, og plasserte handlinga i ei slags familiebedrift beståande av sprøyte gale kannibalar. Spranget er eigentleg veldig stort fra den verklege Ed Gein, men at vi kan sjå spor av han i denne skrekklassikaren, det kan vi jo forstå.

Det er over 30 år sidan eg såg denne første gang, nettopp på ein dårleg VHS. Forventningane var store, men dei vart vel ikkje innfridd heilt den gang, og DEFINITIVT ikkje nå.
Dette var ein lågbudsjettsfilm i 1974, og det synes.
Mange som uttalte seg om filmens råskap den gang i 1980 har sannsynlegvis aldri sett heile filmen i eitt. Ja, det er ekstremt voldleg, men grunna skolissebudsjettet som filmskaparane hadde til rådvelde, så ser vi ingenting av dette. Vi kan likevel TENKE oss kva som skjer. I våre dagar hadde det ikkje vore problem å lage noko skikkeleg guffent, med kroppsdeler, blod og gørr, men slikt ser ein altså omtrent ingenting av i originalen fra 1974. Knoklar er det næraste vi kjem.

Så, er det ein god film?
Nei. Det er eigentleg ein heller dårleg sak. Skodespelarane er ikkje spesielt bra, for å sei det forsiktig. Den beste er vel Gunnar Hansen, som jo ikkje seier eitt ord i heile filmen, og det burde sei det meste. Lyd og bilde er dårleg, nesten som ein datidas dokumentar. Og da kjem vi nok inn på heile poenget, dvs. det som i si tid gjorde dette til den hyperberykta voldsorgien som mange tok den for; Det ser  EKTE ut. Utan samanlikning forøvrig er sketsjen om Balle Klorin og Supperådet noko som kan minne om "Motorsagmassakren"; Enkelt, billig, rått og kornete vert tilsaman  EKTE.

Dette er ikkje ein film for Hvermannsen. Det er ein film for spesielt interesserte, og eit must for einkvar med meir enn gjennomsnittsinteresse for skrekk og grøssar. Hvis du ikkje har sett den, så vær ikkje redd for blod og gørr, slikt ser du omtrent ikkje, iallfall ikkje samanlikna med våre dagars blodorgiar. Men den gufne stemninga er der, og det er det som gjer The Texas Chainsaw Massacre til den milepælen innan genren som den er, sjølv om det tilsaman er ein heller middels film synes eg.

Den fekk forøvrig ei rekkje med oppfølgarar, bl.a. ein heilt hjelpelaus nr. 2 i 1986 ("After a decade of silence, the bzzzzz is back"), ein reboot for ein del år sidan, samt prequel her og oppfølgarar der. Eit heilt lite univers vart altså skapt, på bakgrunn av ein lågbudsjettsfilm som drog inn mange, mange, mange ganger budsjettet sitt. Eg trur det er laga ein sju-åtte filmar i alt, og eg har hatt "gleda" av å sjå fem av dei. Ingen av dei er spesielt bra, berre så det er sagt.

Bilderesultat for terningkast 3

onsdag 26. februar 2020

Knut ser gamle filmer om igjen: "The Warriors"

Ah. Ein av mine favorittfilmar fra ungdomstida. Først sett på Soltun kino ca. 1981 vil eg tru, da det tross alt var 16-års grense på denne. I si tid sett på som ein voldleg gjengfilm, men denne har for lengst fått ein slags kultstatus, og spørsmålet er sjølvsagt om den er like god nå som for ca. 40 år sidan?

TheWarriors 1979 Movie Poster.jpg

Filmen er basert på ei bok fra 1960-talet ein gang, som igjen visstnok skal være basert på ei ei gamal gresk fortelling. Har ikkje lest korkje bok eller fortelling, men så skal iallfall opphavet til ein gjengfilm fra 1979 altså være.

I byrjinga treffer vi hopetall med gjengar som er på veg til eit møte i ein park i New York. Dei er alle saman, ubevæpna, på veg dit for å samlast under ein sterk leiar, Cyrus, som ynskjer å overta byen.
Han bygger opp stemninga til ekstatiske nivå, før han vert....... skoten.
Det er ein av medlemmene i gjengen "The Rogues", Luther, som skyt han og så legg han skulda på The Warriors. For det var nemleg eitt av medlemmene i The Warriors som såg at det var The Rogues som skaut Cyrus, og for å redde sitt eige skinn, så må det til ein syndebukk: The Warriors.

Brått slår politiet til, og det vert eit salig kaos.
Alle må prøve å komme seg avgarde så best dei kan, men The Warriors må klare seg utan leiaren sin, som vert slått ihjel like etter at Luther la skulda på dei.
Det blir så opp til NK i gjengen, Swan (Michael Beck) å få seg sjølv og resten av banden heim. Det skal vise seg at det ikkje er berre enkelt å steppe inn som leiar av gjengen The Warriors, spesielt ikkje da interne usemjer byrjar å melde seg, alle politifolk er etter dei, og ikkje minst; alle kriminelle gjengar.

Resten av filmen består stort sett av The Warriors si mildt sagt strabasiøse reise heim til den andre sida av byen. New York er ein megaby, og ein spaserer ikkje fra den eine kanten til den andre. Og spesielt ikkje når alle andre er ute etter dei.

Det oppstår hopetall med konfrontasjonar, men dyktig leiing av Swan, samt ein del flaks og nokre frafall her og der, gjer at dei attværande kjem seg så nokolunde heilskinna til heimlege trakter på Coney Island utpå morgonkvisten.

Det er da vi får tre flasker og sangen "Warriors, come out and playayayay...."

Til å være ein 40 år gamal sak, så har denne holdt seg forbausande bra. Det er framleis spenstige actionscener, kult plot, tøffingar i både frakk og pysjamas, og eit arsenal med ulike gjengar. Såklart verkar dialogen ein smule corny her og der, og det er gamaldags med telefonkioskar, LP-plater og aviser, men det betyr ingen verdas ting. Vi veit at dette ikkje skal være fra 2020, så da lever vi godt med det. Faktisk er skrekken at denne perla skal bli laga på nytt.

Vi kan ikkje nevne The Warriors utan å komme inn på filmmusikken. Spør du meg, så har vi ein av dei tøffaste introlåtar nokon gang.  I denne korten snutten får vi også møte mange av dei mildt sagt smårare og tildels sære gjengane som skal på stormøtet.

I 2020 er "The Warriors" framleis ein god og spennande actionfilm, som tåler eit gjensyn. Tips: Skru opp lyden under introen.

Bilderesultat for terningkast 5

mandag 24. februar 2020

Slipknot i Telenor Arena - konsertmelding

Konsert er alltid skøy. Så lenge det er bra musikk. Eller; Det treng ikkje være så bra musikk ein gang for å ha ein viss sans for det som skjer på scena. Eit døme på det er for ein del år tilbake da eg fekk oppleve Aqua (!!!) live i København. Kven skulle vel tru at dette dansk/norske tegneseriebandet kunne ha eit snev av kvalitet i seg? Men det hadde dei faktisk!

Undra si tid var ikkje over likevel.


Men vi skal over til Slipknot i Telenor Arena nå lørdag 22.2.2020. Nesten utsolgt, iallfall var det rimeleg fullt i hallen. Til alt hell var arenaen delt opp, slik at kun halve hallen vart nytta, "Hell" fordi da kunne lyden kanskje være bedre enn da eg var der med Metallica i 2018?

Neida. Men eg skal komme tilbake til temaet "lyd".

Slipknot har holdt det gåande i over 20 år nå. Dei har hatt sine problem, med dødsfall, konfliktar innad i bandet, ein viss destruktiv livsførsel og andre  trasige saker.
Dei slapp sitt nyaste album "We are not your kind" nå i fjor høst, og da var det fem år sidan forrige plate. Den siste utgjevinga har fått gode kritikkar, og personleg har eg særs sans for "All out life", ikkje minst er videoen knasbra. Og skummel. Ein musikkvideo med Slipknot er gjerne kombinert skrekkfilm og metal på ein gang, og ein bedre blanding kan ein vel neppe få?










Oppvarmingsbandet var det polske deathmetalbandet Behemoth, men eg liker ikkje slike greier, så dei skippa vi glatt.



Eg hadde ikkje sett føre meg at Slipknot skulle samle såpass mykje folk, men kvalitetsmusikk går openbart ikkje ut på dato. Dei fleste i publikum må seiast å være "voksne", dvs. 30-40 år, samt nokre yngre og  oldisar slik som oss.
Kl. 2100 vart lyset dempa, etter pausemusikk beståande av bl.a. disco-funk-bandet Kool & the gang, og AC/DC sin "For those about to rock" satte i gang.
Og midt i denne, så kom så Slipknot på scena. "Unsainted" var opningsnummer, svært passande!

Men noko var galt: Lyden. Og det betyr ein god del når ein er på konsert.
Bortimot håplaust, skulle dette bli Metallica ein gang til?
Synd at ein så stilig låt blir øydelagt av skral lyd.

Vel, energien til bandet skal iallfall ingen klage på. Det er ganske så hektisk til tider, og med eit par nye figurar på plass (Bandet består av ni maskerte skapningar), så er iallfall føresetnadane for MASSE lyd til stades.
For masse lyd var det, om enn dei kunne guffa opp volumet ein del hakk til for min del. Men bandet er tett, dyktig og intense som få.

Det strøymde på med ubroten metal i tre nummer, før vokalist Corey Taylor snakka med publikum. Det gjorde han forresten veldig mykje, og sjølv om det er ein del fraser, så verkar det som han meinte det også. Tross alt er dette levebrødet deira, og uten eit godt forhold til fansen, så er det kroken på døra. 
Litt kunstpausar innimellom, noko seier meg at det vert rimeleg hektisk og ikkje minst; VARMT, å spele med desse maskene. Dessutan kan ikkje bandet skuldast for å stå passive på scena.

Lyden var framleis like skral, iallfall for oss oppe på tribuna, men nokre meir kjent sangar kunne vi da dra kjensel på: Psychosocial  og ikkje minst Duality, som alltid er ein vinnar.

All out life, som er vorten ein personleg favoritt på kort tid, kom også.

Så, etter ein time og 20 minuttar så var bandet "ferdige". Det var dei sjølvsagt ikkje, for nokre ekstranummer var det sjølvsagt plass til.
Meir ros fra vokalist Taylor, med innlagt "fuck" i minst kvar setning.
Og etter 1 time og 40 minuttar, så var det slutt. Litt kort etter min smak, spesielt ettersom eg ikkje fekk høyre den fantastiske The devil in I. Det var litt skuffande.

LITT skuffande er ikkje dekkande for lyden i Telenor arena. Denne idrettshallen bør kuttast ut som konsertarena, jo før jo heller. Det einaste den dug til er å irritere oss som er komne for å høyre musikk. Eit knallband, som også med Metallica i 2018, vart øydelagt av dårlege lydtilhøve.



Men litt om bandet: Det er som sagt NI mann. Spør du meg, så kunne vi nok klart oss fint utan dei to ekstra perkusjonssetta som var heva opp, samt den litt kortvokste mannen i kappe og hette som laga "tekniske" lydar. Ein sekstett beståande av vokalist, keyboard, bass, to gitarar og trrrrrommer hadde holdt lenge. Men det hadde sikkert ikkje sett så kult ut da. Dessutan er den eine perkusjonisten ein nøkkelfigur i bandet og ein av grunnleggarane.
Gitaristane er svært solide, ingen skal ta fra metalgitaristar dei tekniske kvalitetane, og det same kan seiast om bassisten, som er heller ny i bandet. Keyboardisten med den nifse "nagler gjennom hovudet"-maska er forbausande anonym, men den som ikkje er anonym er bandets yngste; Trommis Jay Weinberg imponerte enormt. Sist eg såg han, så var han vikar for fader Max Weinberg på Koengen i Bergen. Da spelte han saman med Bruce Springsteen, men dette er altså noko heilt anna.

Max og Jay kan du forresten sjå i dette fine innslaget.


Oppsummert:
Med Slipknot har eg eigentleg fått med meg dei fleste av band som eg kan tenke meg. Eit lite spørsmål ved Rammstein, som jo skal ha ein ekstrakonsert i Trondheim i sommar, og eitt ved Red Hot Chilli Peppers, hvis det ikkje var for at vokalist Keidis visstnok er ein humørsjuk arrogant nisse som vi aldri veit kor vi har.
Det som var bra var engasjementet til bandet. Frontfigur Taylor har eit enormt stemmeregister, som ikkje kom til sin rett i lydgrauten, og den kanonbra trommisen såklart.

Det som ikkje var såååå bra var at konserten godt kunne ha vart litt lenger, og at dei ikkje framførte nevnte "The devil in I".
Lyden trekker også ned eitt auge på terningen, men det er nå ikkje bandet sin feil.

Alt i alt: Ein svært hyggleg kveld med gode venner, eit par øl og burger som forrett, samt ein god dose metal som hovedrett. Desserten skippa vi.

Bilderesultater for terningkast 4

fredag 21. februar 2020

Knut ser gamle filmer om igjen: "Himmel og helvete"

Oh.My God.
Norsk megakalkun fra 1969. Ein av det årets mest innbringande filmar på den norske kinomarknaden er altså denne 95 minuttar lange "narkotika-filmen", med Lillebjørn Nilsen og Sigrid Huun i hovedrollene som snill og uskuldig vestkantungdom.
Dei går fra å være badmintonspelande sunne, friske ungdommar, til hallik og hore i Køben i løpet av nokre veker fordi dei prøvde hasj.

Bilderesultater for himmel og helvete

I 1969 stod moralismen sterkt, dette er berre nokre få år etter at narkotikalovgivinga vart stramma til nokre hundre hakk. Heilt fram til 1965 kunne bestemor kjøpe cannabisolje på apoteket, men så fant nokre smartingar ut at dette måtte forbys, og vipps! så eksploderte interessa for hasj, i takt med datidas "sex, drugs and rock`n roll".
Som eit ledd i 1960-talets moraloppbygging, så vart denne filmen laga, slik at ungdommar skulle skremmast fra å prøve "narkotika".
Korleis det gjekk? Ikkje særleg bra.

Handling:
Vi treffer Eva og Arne, veloppdratt vestkantungdom med sans for kvite klede og pyntlige fritidsaktivitetar som badminton og tennis. Vi er på Vestkanten må vite!
Medan dei lever sine beskytta liv bak rosehekk og velfriserte plenar, så herjar skumle jugoslavar i hovedstaden, berre nokre kilometer borte. Jugoslaven smuglar hasj fra Sverige, og er akkurat så karikert ond som kun ein østeuropeisk dopsmuglar kan være i ein norsk film anno 1969.

På skulen til Arne og Eva er det ein "liberal" ansatt, ein voksen person no less, som hevdar at hasj er ufarleg. Det medfører at våre to uskyldige må prøve, og etter to gangers bruk, så er dei hekta. Dei røyker hasj verre enn hippiane på Woodstock og Willie Nelson tilsammen, og med berre ein diger klump igjen (ein halv kilo?), så kjem det uforgløymlege sitatet: "Ånei, vi er snart tomme for hasj, hva skal vi gjøre nå?"
Vel, som ein opplærande og moralbyggande film, så er det ingen stor løyndom at dette går ikkje bra. Det går til helvete kan ein trygt sei.
Våre unge lovande gir blaffen i skulen, må leggast inn på rusklinikk, finn seg nye (dårlige) venner, og havnar til slutt i København, der dei MÅ prøve nye doptypar. Grunna dårleg økonomi, så må Eva ty til prostitusjon for å skaffe pengar til dop.
LSD blir det siste dei prøver. Filmen sluttar med at Arne trur han kan fly og hoppar ned fra eit hustak, medan Eva ser seg i spegelen som eit flådd vesen.


Som filmhistorisk tilbakeblikk er dette hysterisk morsomt.
Som narkotikaførebygging har det null verdi.

ABSOLUTT ingenting av det som skjer i filmen har eit snev av realisme i seg. Det er 95 minuttar rein propaganda, som ein skulle tru var sponsa av Vinmonopolet for å få folk til å drikke framfor å ty til hasjpipa. Du veit, sprit er jo så harmlaust samanlikna med hasj...
Filmen var ein stor publikumssuksess da den kom ut, og heile skuleklassar vart sendt avgarde på kino for å lære om narkotikaens farer.
Problemet var imidlertid at alt saman var berre rør. Det kan godt tenkast at ein og annan gikk ut av kinosalen litt skremt, men det tok jo ikkje lang tid før alle og einkvar visste at det bildet som filmen skapte var tull og vås.

Men er det da ikkje noko som er bra i desse 95 minuttane?
Jo, Lillebjørn Nilsen og Sigrid Huun gjer faktisk ein brukbar jobb. Det er ikkje deira feil at manuset er som det er.
Det regelrett stygge er framstillinga av utlendingar som narkokyniske monster, med passande solbriller, bart og aksent. I dag ville ein akademikar kalla framstillinga "fremmedfiendtlig".

"Himmel og helvete" har i mange år gått sin sigersgang på diverse filmklubbar, der folk samlast og ler seg skakke over denne ufrivillig morsomme saken. Det er blitt ein av norsk filmhistories aller største kalkuner, etter mi meining overgår den faktisk "Dis". Det seier ikkje så reint lite.


Så, skal du få med deg ein 51 år gamal norsk "klassikar" som ikkje har eit minste strøk av realisme i seg, så lykke til. Heile godbiten ligg ute på YouTube, men vær førebudd; Dette kan medføre tung nesepusting og høge latteranfall.

PS: Vil du lese meir om denne og andre doprelaterte filmar, så er dette ein grei stad å begynne.

Bilderesultater for terningkast zero



Knut ser gamle filmer om igjen: Shogun Assassin

Da skal vi til Japan for å sjå på ein av videovold-debattens verkeleg heite poteter, nemleg "Shogun Assassin", utgitt i 1980, men det er eigentleg to filmar fra 1972 som vart klippa og redigert til ein. Denne utgåva vart så berekna for det engelsktalande markedet, derav dubbing til engelsk.
ShogunAssassin.MoviePoster.png

Vi som har levd ei stund hugsar sikkert noko som heitte "videovold". Dette var i VHS-kassettane sin barndom rundt 1980, da det brått opna seg ei heil ny verd med nye, utanlandske filmar, gjerne med meir action, vold, sex og drap enn vi var vande med fra datidas TV-monopol.
Vi fekk endatil ein eigen betegning på dette, "videonasties", som var ei rekkje voldlege saker, gjerne fra Italia (Zombie og kannibalfilmar), eller som denne fra Japan, ein samuraifilm som altså var klippa saman av ulike nesten 10 år gamle filmar.
"Shogun assassin" må ikkje forvekslast med ein TV-serie som gjekk på byrjinga av 1980-talet, "Shogun". TV-serien var ein snill og påkosta sak samanlikna med "Shogun assassin".


Eg såg denne første gang ca. 1982/83, og det var felles oppfatning i venneflokken om at dette var kanskje det mest hypervoldlige vi hadde sett. Oj, så fælt og blodig det var!

Så da nytta eg sjansen her ein dag, da eg faktisk kjøpte denne på DVD for nokre år tilbake, men ikkje har fått sett før nå nyleg. Filmen var billig i innkjøp, men nostalgi kan jo ikkje målast i kroner.


Handling:
Vi treffer ein liten gutt, Daigoro, som vert trilla rundt i vogna, av sin far, meisterdrapsmannen Lone Wolf. Lone Wolf har fallt i unåde hos den mektige shogunen som i praksis styrer Japan på denne tid, antaglegvis eit par hundre år sidan.
Lone Wolf er enkemann, da shogunens leigemordarar har tatt livet av kona hans, og nå er dei på leit etter vår helt.
Meisterdrapsmannen er imidlertid ikkje så enkel å få has på, til tross for at han er gåande åleinefar ute på vegen stort sett gjennom dei samtlige 90 minuttar filmen varer.
Det er nå ein gang slik; Er du meistermordar, så er du meistermordar!

Lone Wolf må altså forsvare seg mot eit hopetall av drapsmenn, alt dette medan han er på hevntokt. Konas død må hevnast!


Lone Wolf og Daigoro møter ein mildt sagt lett blanding av fiendar og snikmordarar gjennom filmen. Iblanda hevntoktet er det også nokre opprørarar som skal styrte shogunen, men desse er eigentleg berre med i filmen for å få opp drapstala samt å få nokre kuuuule drapsscener på plass.



Gudane må vite kor mange som blir kappa i små og store bitar med sylskarpe samuraisverd i denne filmen, og som eit supplement treffer vi også drapsmenn med ei rekkje andre snedige våpen. Eg trur ikkje nokon av dei overlever dog.


Jada.

Dette VAR ein blodsprutfilm og "videonasty" på øverste hylle i 1983. I dag: Not so much.
Men om ikkje anna, så er det fullt mogleg å le av dei hopetall av urealistiske drapa, og av dei enorme blodspruteffektane som får meg til å tenke:  "Kor stort trykk var det i dei blodårne eigentleg?"
Omtrent ingen av drapa ser eit snev av ekte ut. Kanskje dette var sjokkerande i 1980, men i dag er det altså berre ufrivillig komisk. Blodet er ikkje i nærleiken av å sjå ekte ut, kroppsdeler flaksar over skjermen som forvirra kråker, og INGEN av dei kan heller seiast å sjå ein SMULE realistisk ut. Leftovers fra næraste utsillingsdokkefabrikk er vel det mest passande ein kan komme på.


40 år etter at "Shogun assassin" kom ut, så er den like sjokkerande som eit Donaldblad. Den duger som ufrivillig komikk, og kan, med snille auge, sjåast på som eit tilbakeblikk fra ei tid da det skulle lite til for å sjokkere moralistar.

Bilderesultat for terningkast 2

Knut ser gamle filmer om igjen: Psycho

Har du sett "slasher"-filmar? Som Halloween, Friday 13th. for å nevne to kjente og nå etterkvart gamle eksempel?
Vel, skrekk og grøssargenren hadde aldri blitt det den er i dag hadde det ikkje vore for Alfred Hitchcocks svart/kvitt sak fra 1960 (!), the one, the only; "Psycho".
The poster features a large image of a young woman in white underwear. The names of the main actors are featured down the right side of the poster. Smaller images of Anthony Perkins and John Gavin are above the words, written in large print, "Alfred Hitchcock's Psycho".
Ein kontroversiell film på så mange vis da den kom ut, og innspelt på labert budsjett. Den fekk også like laber mottaking av kritikarane rett etter premiera, men dro inn så enorme pengesummer at kritikarane ombestemte seg.
I dag er "Psycho" ofte nevnt som ein av tidenes beste filmar, men er den verkeleg det? 38 år etter at eg såg denne for første gang (på språkreise i England), fikk eg gleda av å ta ein kikk her ein kveld.

Som sagt er "Psycho" ein grøssar, og det var slett ikkje berre voldsscenane som skapte oppstuss da den kom ut i det puritanske USA for 60 år sidan.
Vi får bl.a. sjå eit toalett, der vatnet vert tappa ned (OIOIOIOIOI!), noko som skapte stor baluba av ein eller annan uforståeleg grunn kan vi sei i dag.
Vi får også oppleve ei dusjscene, der drapet sikkert var ille nok, men det at vi (nesten) fekk sjå ei naken dame i nevnte dusj var også hyperkontroversielt.


Handling:
Vi treffer innleiingsvis Marion Crane (Janet Leigh) som gjer eit grovt underslag fra arbeidsgivaren sin, og rømmer for å være med kjærasten sin. Ho får imidlertid kalde føtter, angrar og vil tilbake til byen for å ta si straff. Ho må berre ta ein avslappande dusj først.
Det avsidesliggande motellet der Marion har tatt inn, Bates motel, vert dreve av ein litt sær type, Norman Bates (Anthony Perkins), som forutan å være motellvert også stoppar ut fuglar og pleier si gamle mor.
Etter ei av filmhistorias mest berømte/berykta drap, så ser vi ikkje snurten av filmens store stjerne Leigh igjen. Hitchcock tok livet av det einaste kjente navnet han hadde på rollelista si, før halvparten av filmen var gått. Dette var enda eit kontroversielt trekk, og ikkje så reint lite genialt, sett i ettertid.
Men, Marion har pårørande, søstra Lila, og Sam, Marions kjæraste. Dei byrjar å etterforske forsvinninga på eiga hand, da privatdetektiven dei leigde fekk møte Normans mor på toppen av trappa...
Kva finn så dei etterlatne av spor og ugjerningar? Ikkje så reint lite skal det vise seg.


Eg var ein smule skeptisk før eg såg igjen denne, men det var ubegrunna. "Psycho" var, er, og kjem i årevis framover til å være ein trendsettar og eit banebrytande verk innan skrekk og grøss.
Nei, det går ikkje unna i hyperfart. Nei, det er ikkje hopetall med drap og kroppsdeler som flyg over skjermen, men det er ein guffen og ekkel creepy stemning gjennom dei knappe 110 minuttane filmen varer. Etter min smak vil det sei: Slik som ein grøssar SKAL være.
Sjølvsagt er det ting å utsette, og allereie i 1982 likte eg lite den ganske så amatørmessige figuren i gyngestolen der nede i kjellaren. Den såg ut som ei dokke for snart 40 år sidan, og ser definitivt ut som ei dokke i dag. Dette trekker eitt auge på terningen åleine.


Duger "Psycho" i dag?

JA.

Det er forutan grøssande stemning, og nokre få BØ!-scener som kvikkar opp, eit nostalgisk blikk på ei tid med skrivemaskiner, telefonar, kontantar, store bilar, og eit økonomisk system med heilt andre summar enn vi kjenner i dag. Og så har vi nokre uforgløymlege scener. Dusjscena er nevnt, privatdetektiven i trappa og greia i kjellaren likeså. Men det som vi verkeleg bør legge merke til er kameraføringa. Både i dusjen, og ikkje minst det første klippet av ei død Marion. Dette er kunst.

Til slutt må det nevnast at filmen er basert på boka av samme navn, av forfattar Robert Bloch. Bloch var visstnok inspirert av fortellingane om Ed Gein, ein gal seriemordar på 1950-talet, som også gav spiren til filmen "The Texas Chainsaw Massacre" som kom ut i 1974, meir om den ein annan gang.

Konklusjon:
Heile 60 år etter at den vart laga, er "Psycho" framleis eit meisterverk, dog med eitt unntak; den nevnte figuren som Lila finn.
Dusjscena er kanskje verdas mest kjende minutt på film, etterapa og parodiert utallige ganger, men den fekk millionar av folk til å dusje utan forheng i årevis etterpå.
Hvis du framleis ikkje har sett eit av filmhistorias viktigaste og mest innflytelsesrike filmar, så er den å finne på Netflix, HBO, Viaplay eller kor det enn var eg såg den.

PS: Filmen vart nyinnspelt i 1998, og den versjonen må unngåast for einkvar pris.

Bilderesultat for terningkast 5

lørdag 15. februar 2020

Knut ser gamle filmer om igjen: Star Wars

Nærare bestemt den aller første som kom på kino i 1977, den fulle tittelen er "Star Wars: Episode IV - A new hope".
Men for å gjere det enkelt, så seier vi fra nå av berre "Star Wars".
Film poster showing Luke Skywalker triumphantly holding a lightsaber in the air, Princess Leia kneeling beside him, and R2-D2 and C-3PO behind them. A figure of the head of Darth Vader and the Death Star with several starfighters heading towards it are shown in the background. Atop the image is the text "A long time ago in a galaxy far, far away..." On the bottom right is the film's logo, and the credits and the production details below that.
Ein av tidenes mest suksessrike filmseriar starta med denne saken, i si tid eit storslått og episk sci-fi meisterverk om "det gode" og "det onde".

Da eg såg denne igjen nå, så var forventningane lave, og godt var det. Dette var ikkje til å juble over lenger.
Det er no eit sjarmerande første møte med det som altså skulle bli ialt ni filmar, med avleggarar i øst og vest, men noko meisterverk er det definitivt ikkje lenger.


Vel, vi er i ein galakse, langt, langt borte, og handlinga skjer for leeeeenge sidan.
Det er borgarkrig i galaksen (!!) og det onde imperiet er i ferd med å bygge opp eit slags supervåpen som kan øydelegge planetar på eit blunk.
Slikt må opprørarane stoppe, men dei får ein solid tilbakesmell da leiaren deira, prinsesse Leia (Carrie Fisher) vert tatt til fange.
Til alt hell har ho fått sendt planar ned til ørkenplaneten Tatooine, der det også bor ein jamnaldrande ung mann, Luke Skywalker (Mark Hamill), som viser seg å inneha skjulte evner.
Vi vert også kjent med ein småarrogant og kynisk smuglar i form av Han Solo (Harrison Ford), som er med på det meste, så sant han får betalt.
Det er desse tre heltane som er basis for det meste som skjer gjennom dei tre første filmane, samt ein viss Obi Wan, Yoda, Darth Vader, to underlege robotar og eit ellers mangfoldig og artig person(?)galleri.

Plotet i Star Wars held koken enda. Det er fantasifullt og godt på alle måtar. I motsetnad til dei tre første i serien, dvs. del I, II og III, som drukna i uoversiktleg tåke. Når eg tenker meg om...dei tre første har ikkje ein gang sjarmen til denne første, og gikk kun ut på å vise kor langt filmteknikken var komen, men det er ei anna historie.

Star Wars var ein banebrytande film, som skapte ein heil industri. La oss sjå imellom fingrane alle dei kollosale bristane som fins i form av t.d. den nevnte borgarkrigen i ein galakse. I røynda består galaksar av milliardar av stjerner, og den nærast oss forutan sola, er over fire lysår vekke. Kor langt er det spør du? Med tanke på at "The Millenium Falcon" kan gå i ein smule over lysets hastigheit, så ville dette superfartøyet brukt fire år på turen. I Star Wars tek det i høgda minuttar å ferdast mellom stjernene.

Men dette er ein eventyrfilm. Derfor kan ein ikkje sjå så realistisk på det.
Det er berre innpakninga som er forskjellig fra historiane om Per, Pål og Espen Askeladd.

Som sagt er plotet og alle rollene fascinerande den dag i dag. Det tekniske derimot, oi oi, det er labert. Ein må også stille spørsmål om kva salgs nisse som fant ut at filmen måtte "oppgraderast" for ein del år tilbake i form av nye vesen, bygningar og kva det enn måtte være. Desse er berre malplasserte, og irriterer meir enn dei gleder. Vi SER så alt for tydleg kor fake desse effektane er.
Kanskje opplevinga hadde vore bedre om eg såg den originale saken, UTEN oppgraderinga?

43 år etter premiera, er det iallfall ikkje effektar, laservåpen med piuhhh! piuhhh! lydar som imponerer. Luke framstå litt, ja.... dum.... iallfall til å begynne med, det var vel hensikta også, Han Solo er parodisk arrogant, så den som klarer seg best er faktisk Leia.
Og Darth Vader da. James Earl Jones si stemme er jo aldri feil.

Og eg kan ikkje for det, eg synes setninga "May The Force be with you" er latterleg, i dag meir enn den gang.

Likevel har eg altså sett alle filmane.... noko bra må det være med Star Wars. Men det er ikkje på langt nær så bra som det var.


Bilderesultat for terningkast 3

onsdag 12. februar 2020

Knut ser gamle filmer om igjen: Alien

Ein av mine desiderte favotittfilmar fra ungdommen, science-fiction grøssaren Alien, måtte sjølvsagt gjennomsjåast her ein kveld.
Rett nok har eg sett denne mange ganger sidan premieredatoen i 1979, men nå er det fleire år sidan.
Korleis har denne tålt alle åra som har gått?

A large egg-shaped object that is cracked and emits a yellow-ish light hovers in mid-air against a black background and above a waffle-like floor. The title "ALIEN" appears in block letters above the egg, and just below it in smaller type appears the tagline "in space no one can hear you scream".[1]

Svaret er kort og godt: Veldig bra!
Ja, det er ikkje lenger tekniske detaljar og spenstige effektar i ultraklassen som gjer dette til ein toppfilm. Men stemninga, oppbygginga, plotet.... det er framleis noko av det beste innan sci-fi genren.
"Alien" fekk tre oppfølgarar, og som så ofte før er den første best. Ingen av dei tre etterfølgarane er direkte dårlige, men det vart for mykje mas og stress, gørr og rør i det neste.
Til slutt fikk vi da ein crossover med Predator-filmane på 2000-tallet. Den første var ein litt tam sak plassert på Bouvetøya, og den siste var regelrett dårlig. Ikkje litt dårleg, men grusom er vel rette ordet.
Til alt hell fekk vi eit betydleg løft da ein luring fant ut at ein "prequel" eller to var smart.
Den første, "Prometheus" fra 2014, fortel om tida FØR "Alien", og var faktisk ein høgst brukbar sak. Den siste, fra 2017, har eg ikkje sett enda, og det er såleis den einaste innan Alien og Predator eg ikkje har fått med meg.


Over til den første, originalen fra 1979:
Romskipet Nostromo er på veg tilbake til jorda etter å ha henta råvarer på ein eller annan planet ein stad. Med dei enorme avstandane som fins i rommet, så er mannskapet i dvale.
Men brått vert det vekka av eit signal fra ein øde planet, som dei tolkar til å være fra nokon i nød.
Etter litt intern usemje om bonus og betaling for dette tilleggsoppdraget, så reiser dei ned til planeten, og finn eit digert, stranda romskip. I nærleiken kjem dei også over ein slags åker, fullt av krukkelignande egg, og da er vi eigentleg i gang.
Den vesle parasitten utviklar seg til eit skrekkmonster av eit romvesen, derav filmtittelen "Alien" ikkje sant?

Mannskapet ombord på Nostromo, som ikkje er soldatar i det heile tatt, må ta opp kampen mot dette monsteret, og det er her vi for første gang kjent med tøffe Ripley. Ho er spelt av Sigourney Weaver, som hadde svært lite filmerfaring i 1979.
Andre kjende er jo John Hurt, som vi gjerne hugsar som tryllestavselgar i Harry Potter-filmane, og ikkje minst Ian Holm som robot. Holm kjenner vi også godt fra ei rekkje filmar, deriblant Lord of the Rings, der han spelar hobbiten Bilbo.

Dette er ein veldig spennande film, den dag i dag. Rett nok er som nevnt teknologien småkomisk, særleg i form av dei DOS-baserte datamaskinene, men det vert detaljar, baby, detaljar.
Vi har få BØ!-scenar, slik som vi finn i dusinvis av skrekkfilmar siste 30 år, men heile tid denne krypande, ekle stemninga når dei skal leite etter dette syreblodinnehaldande romvesenet med dobbelt sett gap.

Mange sci-fi filmar ser i dag komisk elendig ut, "Alien" er ikkje ein slik. Dette er framleis ein superkul og god film i dei knappe to timane den varer.
Høgdepunktet må seiast å være ei viss stund rundt matbordet, der John Hurt sikkert kunne fått bruk for både den eine andre tryllestaven..... YI-HAAAAA!!! for ein kul scene!

Ellers: Alle røyker, når dei er ferdig med maten. Æsj!

God og fin tidtrøyte, 41 år gamal til tross.

Nevnte eg taglinen? Neppe: Vel, "In space noone can hear you scream"    Oh yeah.....

Bilderesultat for terningkast 5

Knut ser gamle filmer om igjen: First Blood

Tenk at det allereie er gått 38 år sidan Sylvester Stallone slapp laus John Rambo på verda.
Og tenk at eg ikkje fikk sjå denne før eg var i militæret i Nord-Norge tre år seinare. Iflg. mine medsoldater var dette den beste film i verdshistoria, men akkurat den påstanden var eg nå ein smule skeptisk til. Hadde vi ikkje akkurat sett "Alien"?

First blood poster.jpg

Etter stor suksess med figuren "Rocky" måtte Stallone finne må noko nytt, og kva kom han så opp med?
Jo, tidenes einmannshær som vart ein inspirator for utallige liknande filmar av ymse kvalitet.
Vel, det er ikkje spesielt uvanleg med den einslige tøffingen som må forsvare seg mot urett og undertrykking, men MÅTEN Stallone gjorde det på i First Blood var likevel noko særeigent.


Vi treffer iallfall Stallone i rolla som John Rambo på fottur til ein kamerat i Washington, delstaten altså, ikkje hovedstaden.
Da det viser seg at kameraten er død, grunna eksponering av giftstoff i Vietnam, så må han berre labbe vidare.
Han vert stoppa av den lokale sheriffen (Brian Dennehy), som er akkurat så ufordragleg som vi kan tenke oss. Sheriffen ser på Rambo som ein slags omstreifande bråkmaker, og køyrer han vekk fra byen.
Rambo, som berre ville ha litt mat på ei kro, vert arrestert og eigentleg behandla ganske så dårleg.
Dei lokale politifolka oppfører seg så dårleg som kun lokale politifolk på film KAN oppføre seg, dvs. heilt elendig, og det ender med at Rambo rømmer ut i villmarka.
Med eit kobbel av amatørsoldatar, frivillige og politifolk etter seg, så er det vel berre eit spørsmål om tid før han blir tatt?

Neida. Skulle du ha sett.

Rambos gamle sjef, oberst Trautman (Richard Crenna) fra Vietnam dukkar opp. Han informerer sheriffen om at Rambo ikkje er ein vanleg dust som kan forventast å bli fanga sååååå lett.
Mannen er nemleg gamal supersoldat fra Vietnamkrigen, som i 1982 ikkje var eit fjernt minne for mange amerikanarar.
Det skal vise seg å bli ein svært omstendleg affære å stoppe denne maskina av ein ekssoldat.
Han åleine er istand til å føre ein heil krig mot samfunnet som, tross alt, berre har behandla han dårlig. Er det rart han vart sur?


Sidan  "First blood" var den første i ei  rekkje filmar om John Rambo, så veit jo alle at han klarte seg gjennom denne første historia.
Og dette er den soleklart beste av dei tre som eg har sett. Eg gav meg etter trearen, som eg syntes var heilt redselsfull den gang eg såg den på kino i 1988/89 ein gang.
First Blood er ein ganske så spennande og intens actionthriller satt i eit regnfullt og skogkledd Washington, fjernt fra alt som måtte minne om storby. Stallone er best når han seier minst mulig, og berre framstiller den tause, mutte tøffingen som Rambo skal være. Derfor blir det litt pinlig når han på slutten av filmen lirer av seg ein liten fortvila monolog om kor ille han og soldatvennene hans er blitt behandla i heimlandet.

Men her er det skyting, spenning, dumme politifolk, eit slags søkelys på urett behandling og ein Stallone som i sin første film som Rambo ikkje var blitt til denne drapsmaskina vi skulle finne i Rambo 2 og 3. Tvert om, vi synes jo nesten litt synd på stakkaren!

Det er laga mange filmar om soldatar som sleit etter heimkomsten fra Vietnam. I åra etter USA`s nederlag i Indokina, så kom det etterkvart også nokre som ikkje hylla dei tapre amerikanske soldatane som måtte føre ein meiningslaus krig, men i 1982 var det framleis nokre år fram i tid for dei fleste av dei.

38 år etter premiera kan vi slå fast at First Blood har tålt "tidens tann" forbausande godt. Den var ein stor kommersiell suksess, og da det var eit faktum så snudde også nokre av dei meir lunke kritikkane. Filmen er i dag rekna som ein viktig milepæl innan actiongenren, og spør du meg, så har vel Sylvester Stallone aldri vore bedre enn i denne.
Ja, nokre av repikkane høyres litt teite ut i dag, men det får vi tåle. Dette er altså berre sju år etter Vietnamkrigens slutt. Det er framleis noko stort og skummelt som heiter Sovjet, og vi har "Den Kalde Krigen" som ikkje ser ut til å stoppe med det første. Lite visste vi vel da kva som skulle skje sju-åtte år seinare.

Så, takk til TV3 som serverte denne gamle actionhiten til oss her ein kveld. Reklameavbrot i bøtter, men filmen var grei underholdning for det, og tåler godt eit gjensyn.

Bilderesultat for terningkast 4

tirsdag 11. februar 2020

Ekstremværet "Elsa".



Da har denne dama også komen og dratt.

Førte med seg høg vannstand, men kor høg da?

Jo, det kan du finne ut ved å sjå på desse bilda langs Engadalselva, ca. ein km. fra utløpet til Gaupnefjorden. 




Ca. 17 timar etter at "Elsa" var på det høgaste, såg det slik ut på den lokale badeplassen.



Det var litt problematisk å komme seg ut på brua for å ta dette bildet, men det gikk nå på eit vis.
Som vi ser var stien langs elva heilt overfløymd, så eg måtte komme meg over fra Verket.
På sykkel....



Kontrasten til ein fin sommardag er ganske slåande.






I det umiddelbare nabolaget er det nå tørt igjen. 




Ca. v/midnattstider såg det slik ut.





Den gamle brua har sett mange liter vatn under seg.



Ved å samanlikne med dette bildet tatt 18 timar tidlegare kan vi forstå kor høg vannstand det var. Vi er her ca. 800 m. fra elvas utløp til fjorden.




Denne bygningen vart satt opp av Statkraft midt på 1980-talet. Eg tør påstå at det var ingen som den gang trudde at vatnet skulle stå heilt opp til veggane.



35 år seinare har vatnet komen inn til veggen fleire ganger, og i natt var det altså eit førebels høgdepunkt. Eller lavmål. Alt etter som ein ser det.